Co by się stało, gdybyśmy wskrzesili mamuty? Plan ratowania klimatu

Firma z Teksasu zebrała ponad pół miliarda dolarów, żeby przywrócić mamuty 🦣 Nie do zoo, tylko na Syberię, gdzie rozmarza ziemia skrywająca dwa razy więcej węgla, niż jest w całej atmosferze 🧊 Czy da się wskrzesić wymarły gatunek? Czym różni się mamut od słonia z poprawionymi genami? I czy stado olbrzymów naprawdę mogłoby zatrzymać ocieplenie? W tym odcinku: krater, który rośnie z roku na rok, jedyne zwierzę w historii, które wymarło dwa razy, pastwisko na końcu świata i ostatni tur na świecie, który żył pod Warszawą 🌲 Liczby są prawdziwe. Wynik może cię zaskoczyć 🔍 🔔 Subskrybuj kanał, jeśli lubisz historie o momentach, w których świat mógł pójść w zupełnie inną stronę. Źródła: Zimov, S. A. (2005). Pleistocene Park: Return of the mammoth's ecosystem. Science, 308(5723), 796–798. Guthrie, R. D. (1990). Frozen fauna of the mammoth steppe: The story of Blue Babe. University of Chicago Press. Beer, C., Zimov, N., Olofsson, J., Porada, P., & Zimov, S. (2020). Protection of permafrost soils from thawing by increasing herbivore density. Scientific Reports, 10, 4170. Windirsch, T., et al. (2022). Large herbivores on permafrost: A pilot study of grazing impacts on permafrost soil carbon storage in northeastern Siberia. Frontiers in Environmental Science, 10, 893478. Schuur, E. A. G., et al. (2015). Climate change and the permafrost carbon feedback. Nature, 520, 171–179. Natali, S. M., et al. (2019). Permafrost and the global carbon cycle. In Arctic Report Card 2019. National Oceanic and Atmospheric Administration. Rantanen, M., et al. (2022). The Arctic has warmed nearly four times faster than the globe since 1979. Communications Earth & Environment, 3, 168. Kizyakov, A., et al. (2024). Characterizing Batagay megaslump topography dynamics and matter fluxes at high spatial resolution using a multidisciplinary approach of permafrost field observations, remote sensing and 3D geological modeling. Geomorphology, 455, 109183. Folch, J., et al. (2009). First birth of an animal from an extinct subspecies (Capra pyrenaica pyrenaica) by cloning. Theriogenology, 71(6), 1026–1034. Allentoft, M. E., et al. (2012). The half-life of DNA in bone: Measuring decay kinetics in 158 dated fossils. Proceedings of the Royal Society B, 279(1748), 4724–4733. van der Valk, T., et al. (2021). Million-year-old DNA sheds light on the genomic history of mammoths. Nature, 591, 265–269. Chen, R., et al. (2025). Multiplex-edited mice recapitulate woolly mammoth hair phenotypes. bioRxiv. Vartanyan, S. L., Garutt, V. E., & Sher, A. V. (1993). Holocene dwarf mammoths from Wrangel Island in the Siberian Arctic. Nature, 362, 337–340. Rogers, R. L., & Slatkin, M. (2017). Excess of genomic defects in a woolly mammoth on Wrangel island. PLOS Genetics, 13(3), e1006601. Arppe, L., Karhu, J. A., Vartanyan, S., Drucker, D. G., Etu-Sihvola, H., & Bocherens, H. (2019). Thriving or surviving? The isotopic record of the Wrangel Island woolly mammoth population. Quaternary Science Reviews, 222, 105884. Time. (2026, August 24). The woolly mammoth's comeback is taking longer than expected. Time. Rokosz, M. (1995). History of the aurochs (Bos taurus primigenius) in Poland. Animal Genetic Resources Information, 16, 5–12. Krasińska, M., & Krasiński, Z. A. (2013). European bison: The nature monograph (2nd ed.). Springer. Friedlingstein, P., et al. (2025). Global Carbon Budget 2024. Earth System Science Data, 17, 965–1039. Climeworks. (2021). Orca: Direct air capture and storage plant, Hellisheiði, Iceland. Climeworks AG.