അനന്തപുരിയുടെ നവരാത്രി: കരമനയിലെ വെള്ളിക്കുതിരയും ദേവതകളുടെ എഴുന്നള്ളത്തും | Mochithas Moksha |

കരമനയുടെ തീരത്ത് അനന്തപുരിയുടെ നവരാത്രി മഴയ്ക്കുശേഷം കലങ്ങിയൊഴുകുന്ന കരമനയാറിന്റെ തീരത്താണ് നമ്മൾ. പുഴയുടെ ശബ്ദത്തിനൊപ്പം ഈ ദേശത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥനകളും ഓർമ്മകളും കേൾക്കുന്നപോലെ തോന്നുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ ആത്മീയജീവിതത്തിൽ പുഴകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. കിള്ളിയാറിനെ ആറ്റുകാൽ ഭഗവതിയോടും നെയ്യാറിനെ അഗസ്ത്യമുനിയുടെ തപസ്സിന്റെ ഓർമ്മകളോടും ചേർത്തുവായിക്കുമ്പോൾ, കരമനയെ ഖരമുനിയുടെ തപസ്സുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യവും മനസ്സിലെത്തുന്നു. ഖരമുനിയുടെ വാസസ്ഥാനമായിരുന്ന ‘ഖരമന’ പിന്നീട് ‘കരമന’യായി മാറിയെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇന്ന് ഈ തീരത്തേക്കുള്ള നമ്മുടെ വരവിന് ഒരു കാരണമുണ്ട്. കുമാരസ്വാമിയെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന വെള്ളിക്കുതിര സത്യവാഗീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. ദേവതകളെ കാത്തിരിക്കുന്ന ആ വെള്ളിക്കുതിരയ്ക്കൊപ്പം ഒരു ദേശം മുഴുവനും നവരാത്രിയെ വരവേൽക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്. പുഴയുടെ കരയിൽ പന്തലിച്ചുനിൽക്കുന്ന അരയാലിന്റെ ചുവട്ടിൽ നിരവധി നാഗപ്രതിഷ്ഠകൾ കാണാം. സമീപത്ത് നാലുദിക്കുകളിലായി ഭഗവതിയുടെ രൂപങ്ങളും കാണുന്നു. വൃക്ഷവും പുഴയും ദേവതാസാന്നിധ്യവും ചേർന്ന ഈ ഇടം പ്രകൃതിയോടൊപ്പം നിലനിന്ന ആരാധനയുടെ അനുഭവം നൽകുന്നു. ചില നാഗരൂപങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ കുണ്ഡലിനിയെക്കുറിച്ചുള്ള യോഗപാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങൾ ഓർമ്മയിലെത്തുന്നു. മൂന്നരച്ചുറ്റായി ചുരുണ്ടിരിക്കുന്ന സർപ്പത്തെ കുണ്ഡലിനിയുടെ പ്രതീകമായി ചില യോഗപാരമ്പര്യങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു. ആ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നാഗാരാധനയെ നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ശക്തിയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ആത്മീയ സൂചനയായി വായിക്കാം. നാഗദൈവങ്ങളെ തൊഴുത് നാം അഗ്രഹാരത്തിന്റെ വഴിയിലേക്ക് നടക്കുന്നു. കാലത്തിനനുസരിച്ച് ചില വീടുകൾ മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി വളർന്ന പഴയ ജീവിതത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ ഇവിടെ അനുഭവിക്കാം. കരമനയിലെ സത്യവാഗീശ്വര ക്ഷേത്രം ഈ ദേശത്തിന്റെ പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രമാണ്. ‘സത്യവാഗീശ്വരൻ’ എന്ന നാമം സത്യത്തെയും വാക്കിനെയും കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ നമ്മെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വേദമന്ത്രങ്ങളിലൂടെയും രുദ്രജപത്തിലൂടെയും മഹാദേവനെ ആരാധിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഈ സന്നിധിയുടെ ആത്മീയഭാവത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നു. ശിവനെയും ദേവിയെയും ഗണപതിയെയും സുബ്രഹ്മണ്യനെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ആരാധനയിൽ ശിവപരിവാരത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം അനുഭവപ്പെടുന്നു. അനന്തപുരിയുടെ നവരാത്രിക്ക് പ്രത്യേകത നൽകുന്നത് മൂന്ന് ദേവതകളുടെ എഴുന്നള്ളത്താണ്. പത്മനാഭപുരം കൊട്ടാരത്തിലെ തേവാരക്കെട്ടിൽനിന്നുള്ള സരസ്വതി ദേവിയും വേളിമല കുമാരകോവിലിൽനിന്നുള്ള കുമാരസ്വാമിയും സുചീന്ദ്രത്തിൽനിന്നുള്ള മുന്നൂറ്റിനങ്കയും ഈ യാത്രയിൽ ഒരുമിക്കുന്നു. പത്മനാഭപുരത്തെ രാജകീയ നവരാത്രി പാരമ്പര്യം തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് എത്തിച്ച ഈ എഴുന്നള്ളത്ത് പഴയ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ സാംസ്കാരികബന്ധങ്ങളുടെ തുടർച്ച കൂടിയാണ്. കേരള ടൂറിസത്തിന്റെ വിവരണമനുസരിച്ച് തിരുവനന്തപുരത്തെ ഈ പാരമ്പര്യത്തിന് സ്വാതിതിരുനാളിന്റെ ഭരണകാലമായ 1839-ലേക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. സത്യവാഗീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുമ്പോൾ കുമാരസ്വാമിയെ വെള്ളിക്കുതിരയിൽ എഴുന്നള്ളിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഘോഷയാത്ര നഗരത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. സരസ്വതി ദേവിയെ ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമുള്ള നവരാത്രി മണ്ഡപത്തിലും കുമാരസ്വാമിയെ ആര്യശാല ക്ഷേത്രത്തിലും മുന്നൂറ്റിനങ്കയെ ചെന്തിട്ട ദേവീക്ഷേത്രത്തിലും ആരാധിക്കുന്നതാണ് ഉത്സവത്തിന്റെ പരിചിതമായ ക്രമം. അറിവിന്റെയും കലയുടെയും ദേവതയായ സരസ്വതിക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ടെങ്കിലും ഒപ്പം വരുന്ന ദേവതകളുടെ സാന്നിധ്യം കൂടി മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴാണ് യാത്രയുടെ പൂർണ്ണത അനുഭവിക്കാനാകുന്നത്. വെള്ളിക്കുതിരയെ കാണുമ്പോൾ എന്റെ ബാല്യത്തിലെ ആര്യശാല സന്ദർശനങ്ങൾ ഓർമ്മ വരുന്നു. ഈ കുതിരയ്ക്ക് ജീവനുണ്ടെന്ന് മുത്തശ്ശി പറയുമായിരുന്നു. കതിര് കൊടുത്താൽ കഴിക്കുമെന്നും പറയുമായിരുന്നു. കുട്ടിക്കാലത്ത് ആ വാക്കുകൾ കേട്ടുനിൽക്കുമ്പോൾ കുതിര നമ്മെ നോക്കുന്നതായും ഭക്ഷിക്കുന്നതായും തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ആ ഓർമ്മയിൽ വാത്സല്യമുണ്ട്. മുത്തശ്ശിയുടെ വാക്കുകളും ക്ഷേത്രത്തിലെ കാഴ്ചകളും കാത്തിരിപ്പിന്റെ സന്തോഷവും ചേർന്നാണ് എന്റെ ഉള്ളിലെ നവരാത്രി രൂപപ്പെട്ടത്. ഒരു ഉത്സവം തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറപ്പെടുന്നത് ആചാരങ്ങളിലൂടെയും ഇത്തരം ചെറിയ കഥകളിലൂടെയുമാണ്. നവരാത്രി വ്രതാരംഭത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത് പ്രതിപദ തിഥിയാണ്. മഹാലയ അമാവാസിക്കുശേഷമുള്ള ശുക്ലപക്ഷ പ്രതിപദയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ശാരദ നവരാത്രി ആരംഭിക്കുന്നത്. തിഥികൾ കലണ്ടർ ദിവസങ്ങളോട് കൃത്യമായി ഒത്തുപോകണമെന്നില്ല. ഒരു തിഥി രണ്ട് ദിവസങ്ങളിലെ സൂര്യോദയങ്ങളിൽ വരാനും സാധ്യതയുണ്ട്. 2026 ഒക്ടോബർ 11-ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ പഞ്ചാംഗത്തിൽ പ്രതിപദ രാത്രി ഏകദേശം 9.30 വരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ വർഷത്തെ നവരാത്രി വ്രതാരംഭദിനം ഒക്ടോബർ 11 ആണ്. ഘടസ്ഥാപനത്തിന്റെ സമയം കുടുംബാചാരവും പ്രാദേശിക പഞ്ചാംഗവും അനുസരിച്ച് തീരുമാനിക്കണം. സന്ധ്യാപ്രാർത്ഥനയുടെ സമയവും ഘടസ്ഥാപന മുഹൂർത്തവും ഒരേ കാര്യമാണെന്ന് കരുതേണ്ടതില്ല. കലശവും മാവിലകളും നാളികേരവും ചേർന്ന പൂർണ്ണകുംഭം സമൃദ്ധിയുടെയും ദേവീസാന്നിധ്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി പല വീടുകളിലും ഒരുക്കാറുണ്ട്. കൊലുവും വിളക്കും പ്രാർത്ഥനയും ചേർന്ന് ഓരോ വീടും സ്വന്തം രീതിയിൽ നവരാത്രിയെ വരവേൽക്കുന്നു. മുരുകനെ ധൈര്യത്തിന്റെയും സരസ്വതിയെ അറിവിന്റെയും ദേവിയെ ആന്തരികശക്തിയുടെയും സാന്നിധ്യമായി ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ ഈ എഴുന്നള്ളത്ത് നമ്മുടെ ജീവിതത്തോടും സംസാരിക്കുന്നു. കരമനയുടെ തീരത്തുനിന്ന് ഈ യാത്രയെ കാണുമ്പോൾ ഉള്ളിലേക്കും ഒന്നു തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ തോന്നുന്നു. എന്താണ് നമ്മൾ പഠിക്കേണ്ടത്? ഏത് ഭയത്തെ മറികടക്കണം? നമ്മുടെ വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും എത്രത്തോളം സത്യമുണ്ട്? അനന്തപുരി ദേവതകളെ വരവേൽക്കുമ്പോൾ നമുക്കും ഉള്ളിൽ കുറച്ച് ഇടമൊരുക്കാം. പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക്, പഠനത്തിന്, മനസ്സിനെ ശ്രദ്ധിച്ചുകേൾക്കാൻ. ഈ നവരാത്രി നമ്മുടെ സ്വന്തം ‘Journey to the Self’ എന്ന യാത്രയിലെ ഒരു അർത്ഥവത്തായ ചുവടാകട്ടെ.