Tờ giấy gập đôi và cỗ máy đoán trước mọi lựa chọn của bạn

Một cỗ máy đã đoán trước khoảnh khắc bạn khựng lại trước khi bấm xem video này, ghi lên tờ giấy, gập đôi, đặt trên bàn bạn. Bạn chưa mở ra, nhưng dòng chữ trong đó đã nằm yên từ trước. Nếu nó ghi đúng, bạn thấy gì? Còn nếu ghi sai thì sao? Nếu tương lai đã viết sẵn, bạn còn làm khác được không? Video đi từ con quỷ của Laplace (1814), qua thí nghiệm của Libet và Haynes đo tín hiệu trong não trước cả lúc ta thấy mình quyết định, tới Oedipus, "lập luận lười" của Cicero và Chrysippus. Rồi đến những lời tiên tri tự ứng nghiệm (Merton), lời đoán tự bác bỏ qua Turing và Gödel, và bài toán hai chiếc hộp của Newcomb. Cú lật cuối: một lời đoán đúng và một sợi dây trói là hai thứ khác nhau. Bị đoán trước vẫn có thể là tự do. Chỗ nào còn tranh cãi, mình nói rõ. Một video-essay đơn sắc, chiêm nghiệm — kênh Dieminem. ⏱ CHƯƠNG 0:00 Tờ giấy gập đôi 0:47 Con quỷ của Laplace 2:46 Khoa học đo được gì 4:08 Định mệnh không phải tất định 6:04 Lời tiên tri nói to 7:03 Lời đoán tự cắn đuôi 9:31 Bài toán hai chiếc hộp 12:10 Người đang cân nhắc 📚 NGUỒN CHÍNH • Laplace, "Essai philosophique sur les probabilités" (1814) — con quỷ của Laplace • Libet (1983); Soon, Brass, Heinze, Haynes (2008); Schurger và cộng sự (2012) — tín hiệu chuẩn bị trong não • Merton (1948) tiên tri tự ứng nghiệm · Turing (1936) · Gödel (1931) · MacKay (1960) · Wolpert (2008) • Nozick (1969), bài toán Newcomb · khảo sát PhilPapers 2020 • Cicero, "De Fato" (lập luận lười) · Chrysippus · Sophocles, "Oedipus Rex" © Bản quyền thuộc về Dieminem.