การทดสอบสมมติฐาน (Hypothesis Testing)

การทดสอบสมมติฐานเป็นกระบวนการทางสถิติที่ใช้ในการตัดสินใจหรือสรุปผลเกี่ยวกับประชากร โดยใช้ข้อมูลที่ได้จากตัวอย่าง (sample) โดยการตั้งสมมติฐานล่วงหน้าแล้วใช้วิธีการทางสถิติเพื่อพิสูจน์ว่า สมมติฐานนั้นควรปฏิเสธ หรือ ไม่ปฏิเสธ . สมมติฐาน (Hypothesis) คือ ข้อความคาดเดาหรือข้อเสนอเกี่ยวกับลักษณะของประชากร ซึ่งนักวิจัยตั้งขึ้นเพื่อตรวจสอบหรือทดสอบว่าเป็นจริงหรือไม่ โดยอาศัยข้อมูลจากตัวอย่างทางสถิติ . การตั้งสมมติฐาน สมมติฐานหลัก (Null Hypothesis) สมมติฐานที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อจุดมุ่งหมายที่ต้องการ ใช้เป็นพื้นฐานในการทดสอบทางสถิติ หากไม่มีหลักฐานเพียงพอ ก็จะ "ไม่ปฏิเสธ H₀" เป็นสมมติฐานที่แสดงว่า "ไม่มีความแตกต่าง" หรือ "ไม่มีผล" สมมติฐานทางเลือก (Alternative Hypothesis) เป็นสมมติฐานที่แสดงว่า "มีความแตกต่าง" หรือ "มีผล" หรือ "ไม่เท่ากับที่ระบุไว้ใน H₀" . ขั้นตอนการทดสอบสมมติฐาน 1. ระบุพารามิเตอร์ที่สนใจและตั้งสมมติฐาน (สมมติฐานหลักและสมมติฐานทางเลือก) 2. กำหนดระดับนัยสำคัญหรือกำหนดระดับความเชื่อมั่น 3. เลือกสถิติทดสอบ (Test Statistic) และคำนวณค่าสถิติทดสอบ (Test Statistic Value) 4. กำหนดค่าวิกฤต (Critical Value) 5. เปรียบเทียบค่าสถิติทดสอบกับค่าวิกฤต 6. สรุปผลจากการทดสอบ . ความผิดพลาดในการทดสอบสมมุติฐานเชิงสถิติ ความผิดพลาดประเภทที่ 1 (Type I Error) - การปฏิเสธสมมติฐานหลัก ทั้งที่สมมติฐานหลักเป็นจริง ความผิดพลาดประเภทที่ 2 (Type II Error) - การไม่ปฏิเสธสมมติฐานหลัก ทั้งที่สมมติฐานหลักเป็นเท็จ