Martin Bormann — Cień Hitlera, którego świat szukał 27 lat

Martin Bormann. Cień Hitlera, którego świat szukał przez dwadzieścia siedem lat po jego śmierci Film dokumentalny o „szarej eminencji" Trzeciej Rzeszy — człowieku, który rządził bez mównicy, bez munduru i bez twarzy, a którego podpis widnieje pod jednymi z najbardziej ponurych dokumentów dwudziestego wieku. Był jedynym spośród głównych oskarżonych w Norymberdze, którego trybunał osądził i skazał na śmierć zaocznie — przed pustym krzesłem z tabliczką. Świat ścigał go przez ćwierć wieku na trzech kontynentach, a przez cały ten czas leżał pod berlińskim brukiem, kilkanaście metrów od miejsca wskazanego przez świadka już w pierwszym roku po wojnie. W tym odcinku prześledzimy całą tę drogę — od pruskiej prowincji po laboratorium genetyczne. Zaczynamy w Halberstadcie i w meklemburskim majątku Herzberg, gdzie młody zarządca bez matury i bez frontu prowadzi księgi folwarczne, a wieczorami kasę ukrywającego się tam oddziału ochotniczego. Przechodzimy przez sprawę zabójstwa nauczyciela Waltera Kadowa i proces w Lipsku, w którym jeden z oskarżonych dostał dziesięć lat, a drugi — rok. Pokazujemy, jak partyjna kasa pomocy dla bojówkarzy stała się narzędziem władzy, jak małżeństwo z córką przewodniczącego sądu partyjnego uczyniło z urzędnika powinowatego ruchu i dlaczego świadkami na tym ślubie byli dwaj najważniejsi ludzie przyszłej dyktatury. Druga część opowieści to anatomia niewidzialnej władzy: prywatna kasa dyktatora, fundusz niemieckiej gospodarki, opłaty licencyjne od wizerunku na znaczkach pocztowych, wysiedlenia gospodarzy w Obersalzbergu i dom na szczycie góry wybudowany jako prezent urodzinowy. Następnie — przełom roku tysiąc dziewięćset czterdziestego pierwszego: lot Rudolfa Hessa do Szkocji, powstanie Kancelarii Partii i pierwsze okólniki nowego gospodarza tego urzędu. Osobno i z należytą powagą omawiamy rachunek, który przedstawił później trybunał: dekret rozciągający ustawy rasowe na ziemie wcielone do Rzeszy, w tym Gdańsk i tereny dawnego korytarza; okólniki wymierzone w Kościoły i ich konsekwencje w Kraju Warty; martyrologię polskiego duchowieństwa w Dachau; wytyczne dotyczące ludności słowiańskiej z sierpnia tysiąc dziewięćset czterdziestego drugiego roku. Kwestię autorstwa tych dokumentów przedstawiamy uczciwie, wskazując rozbieżne interpretacje historyków i odróżniając je od odpowiedzialności prawnej osoby podpisującej. Ostatnia część to jedna z największych zagadek kryminalistycznych stulecia: noc przebicia z bunkra, most Weidendammer, tory przy dworcu Lehrter, zeznania Artura Axmanna i pracownika poczty Alberta Krumnowa, którym nie uwierzono. Proces przeciwko nieobecnemu i wyrok z pierwszego października tysiąc dziewięćset czterdziestego szóstego roku. Fala rzekomych spotkań w Argentynie, Paragwaju i Brazylii, nieudane poszukiwania z roku tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego piątego, sensacyjne książki i wywiadowcze mitologie. Wreszcie rozstrzygnięcie: znalezisko z grudnia tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego drugiego roku, karty dentystyczne, rozpoznany most protetyczny, szkło zgniecionych ampułek, oświadczenie prokuratury z kwietnia tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego trzeciego roku i badanie genetyczne z roku tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego ósmego. Na koniec — losy rodziny i postawa najstarszego syna, który przez dziesięciolecia mówił w szkołach o winie ojca. Materiał opracowano na podstawie dokumentów procesu norymberskiego, protokołów przesłuchań świadków, ekspertyz sądowo-lekarskich, oficjalnych oświadczeń prokuratury oraz wspomnień osób z otoczenia. Wersje sporne przedstawiono z zaznaczeniem ich statusu; legendy o rzekomym przetrwaniu bohatera omówiono jako obalone przez badania. Film ma charakter wyłącznie historyczno-edukacyjny. Nie propaguje ani nie usprawiedliwia ideologii totalitarnych ani żadnych zbrodni; służy dokumentowaniu faktów i zachowaniu pamięci o ofiarach. Autor i narrator: Stanisław Wiśniewiecki OSTRZEŻENIE O PRAWACH AUTORSKICH Scenariusz, narracja, opracowanie merytoryczne oraz montaż tego materiału stanowią własność kanału Stanisław Wiśniewiecki i podlegają ochronie prawa autorskiego. Kopiowanie, ponowne publikowanie, powielanie w całości lub w części, a także wykorzystywanie fragmentów w innych kanałach i serwisach bez pisemnej zgody autora jest zabronione. Materiały archiwalne wykorzystano w celach dokumentacyjnych i edukacyjnych, w granicach dozwolonego użytku. Jeżeli takie opowieści są dla Państwa wartościowe, proszę o zostawienie łapki w górę, komentarz i zasubskrybowanie kanału. #MartinBormann #IIIRzesza #ProcesNorymberski #HistoriaXXWieku #DrugaWojnaŚwiatowa