​​ ក្រុមង៉ុយ - បណ្ដំអប់រំល្អៗ ច្បាប់ទូន្មាន សំរាប់កូនប្រុសស្រី

អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ ឬដែលប្រជាជនខ្មែរស្គាល់យ៉ាងច្បាស់ថា «ក្រមង៉ុយ» គឺជាកវីបណ្ឌិតដ៏មានប្រជាប្រិយភាព និងជាមរតកមនុស្សរស់ផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរដ៏ឆ្នើម។ ស្នាដៃ និងកំណាព្យទូន្មានរបស់លោកត្រូវបានចាត់ទុកជា «ពន្លឺចែងចាំង» សម្រាប់តម្រង់ទិសផ្លូវជីវិតដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ ទាំងកូនប្រុស និងកូនស្រី ឲ្យដើរលើផ្លូវល្អ ស្គាល់ខុសស្គាល់ត្រូវ និងរស់នៅក្នុងសង្គមដោយមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។ ១. ច្បាប់ទូន្មានសម្រាប់កូនប្រុស (ការស្វែងរកចំណេះដឹង និងទំនួលខុសត្រូវ) បណ្ដាំចម្បងរបស់អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ សម្រាប់កូនប្រុស គឺផ្តោតលើការខិតខំរៀនសូត្រ ការមានវិជ្ជាជីវៈច្បាស់លាស់ និងភាពជាអ្នកដឹកនាំគ្រួសារ៖ ខិតខំរៀនសូត្រ ស្វែងរកចំណេះដឹង៖ លោកបានដាស់តឿនថា កូនប្រុសមិនត្រូវខ្ជិលច្រអូសឡើយ ត្រូវខិតខំក្រេបយកចំណេះវិជ្ជា ព្រោះចំណេះដឹងគឺជាទ្រព្យជាប់ខ្លួនដែលគ្មាននរណាមកលួចប្លន់បានឡើយ។ កូនប្រុសដែលគ្មានចំណេះវិជ្ជា នឹងត្រូវគេមើលងាយ និងពិបាកក្នុងការកសាងអនាគត។ ភាពស្មោះត្រង់ និងការឧស្សាហ៍ព្យាយាម៖ លោកបានទូន្មានឲ្យជៀសវាងអំពើអបាយមុខទាំង ៤ យ៉ាង (ស្រី សុរា ល្បែងស៊ីសង និងពាលា)។ កូនប្រុសត្រូវតែជាមនុស្សឧស្សាហ៍ក្នុងការងារ រកស៊ីដោយស្មោះត្រង់ មិនកេងប្រវ័ញ្ច ឬលួចឆក់ប្លន់អ្នកដទៃ។ ការទទួលខុសត្រូវលើគ្រួសារ៖ កូនប្រុសគឺជាមេគ្រួសារ ដូច្នេះត្រូវមានសេចក្តីក្លាហាន ភាពអត់ធ្មត់ និងសមត្ថភាពក្នុងការចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាប្រពន្ធកូន និងឪពុកម្តាយនៅពេលគាត់ចាស់ជរា។ ២. ច្បាប់ទូន្មានសម្រាប់កូនស្រី (កិរិយាមារយាទ និងការគ្រប់គ្រងផ្ទះសម្បែង) សម្រាប់កូនស្រី ក្រមង៉ុយបានផ្ដោតសំខាន់លើកិរិយាមារយាទ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសិល្បៈនៃការគ្រប់គ្រងគ្រួសារ៖ រក្សាកិរិយាមារយាទ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ៖ លោកបានទូន្មានឲ្យកូនស្រីប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពទន់ភ្លន់ និយាយស្តីផ្អែមល្ហែម សំដីសំដៅរៀបរយ និងចេះគោរពចាស់ទុំ។ ការរក្សាសព្វសារពើនៃភាពជាស្ត្រីល្អ គឺជាកិត្តិយសដ៏ធំធេងសម្រាប់ខ្លួនឯង និងអំបូរត្រកូល។ ការចេះរៀបចំ និងគ្រប់គ្រងផ្ទះសម្បែង៖ កូនស្រីត្រូវចេះការងារផ្ទះសម្បែង ដាំស្ល មើលថែទាំទ្រព្យសម្បត្តិ និងចេះទុកដាក់ប្រាក់កាសដែលស្វាមីស្វែងរកបានមកដោយប្រុងប្រយ័ត្ន (ជាមេផ្ទះដ៏ពូកែ)។ ការគោរព និងយោគយល់ក្នុងជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍៖ លោកបានរំលឹកឲ្យកូនស្រីចេះអត់ធ្មត់ យោគយល់ប្រពន្ធប្ដី និងជៀសវាងការឈ្លោះប្រកែកគ្នាដែលនាំឲ្យបាត់បង់សេចក្តីសុខក្នុងគ្រួសារ។ ៣. បណ្ដាំរួមសម្រាប់កូនប្រុសស្រី (កតញ្ញូ និងការរស់នៅក្នុងសង្គម) ដឹងគុណឪពុកម្តាយ (កតញ្ញូកតវេទិតា)៖ លោកតែងតែរំលឹកថា គុណឪពុកម្តាយធំធេងដូចប្រថពី (ផែនដី) និងអាកាស។ កូនប្រុសស្រីត្រូវតែស្គាល់គុណ ស្ដាប់បង្គាប់ និងមើលថែទាំលោកទាំងពីរឲ្យបានល្អបំផុត។ ការរាប់អានមិត្តភក្តិ៖ ត្រូវចេះជ្រើសរើសមិត្តភក្តិដែលនាំទៅរកផ្លូវភ្លឺ (កុសល) និងជៀសវាងមិត្តបាបមិត្តអាក្រក់ដែលនាំឲ្យវិនាស។ ការរក្សាសាមគ្គីភាព៖ បងប្អូនបង្កើតត្រូវស្រឡាញ់គ្នា ជួយយកអាសាគ្នានៅពេលមានទុក្ខលំបាក មិនត្រូវប្រជែងដណ្តើមទ្រព្យសម្បត្តិគ្នាឡើយ។ តម្លៃនៃបណ្ដាំក្រមង៉ុយ៖ ទោះបីជាពេលវេលាកន្លងផុតទៅជាច្រើនទសវត្សរ៍ក៏ដោយ ក៏ «ច្បាប់ទូន្មាន» របស់ក្រមង៉ុយនៅតែមានតម្លៃឥតគណនាសម្រាប់សង្គមខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ អត្ថបទ និងកំណាព្យរបស់លោក មិនត្រឹមតែជាមាសប្រាក់ផ្នែកគំនិតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាពន្លឺបំភ្លឺផ្លូវឲ្យយុវជនខ្មែរក្លាយជា «កូនល្អ សិស្សល្អ និងពលរដ្ឋល្អ» ក្នុងសង្គមជាតិ។