Bitwa pod Warszawą (1656) — 340 husarzy przebiło dwie linie Szwedów i nikt nie poszedł za nimi

Bitwa pod Warszawą 1656: trzy dni, które przegrała armia dwa razy liczniejsza Od 28 do 30 lipca 1656 roku na prawym brzegu Wisły, między Pragą, Bródnem a Białołęką, armia Rzeczypospolitej Obojga Narodów stoczyła trzydniową bitwę z połączonymi wojskami Szwecji i Brandenburgii. To jedno z najważniejszych starć potopu szwedzkiego, czyli drugiej wojny północnej z lat 1655–1660, i jedna z najciekawszych bitew XVII wieku w Europie Środkowej. Na polu stanęło według różnych szacunków od 34 do 42 tysięcy żołnierzy polskich i litewskich oraz Tatarów krymskich przeciwko około 18 tysiącom Szwedów i Brandenburczyków. Polsko-litewska armia miała dwukrotną przewagę liczebną, zaledwie miesiąc wcześniej odbiła stolicę z rąk szwedzkiej załogi i była pewna zwycięstwa. Przegrała. W tym odcinku wyjaśniamy dlaczego. Kluczem okazała się nie siła ognia, lecz przestrzeń. Król Jan II Kazimierz przeprowadził armię przez Wisłę po jednym moście na łodziach i przyjął bój w wąskim korytarzu między rzeką a zalesionymi wydmami, gdzie polska jazda, główna siła armii, nie mogła się rozwinąć. Drugiego dnia król Szwecji Karol X Gustaw i elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm wykonali manewr, którym zwykle wygrywała jazda Rzeczypospolitej: obeszli polskie pozycje lasem przez Białołękę i wyszli na flankę. Stefan Czarniecki, najlepszy dowódca polskiej jazdy, był w tym czasie pod Zakroczymiem. W filmie omawiamy: • drogę od potopu 1655 roku przez powrót króla, śluby lwowskie i bitwę pod Warką do odbicia Warszawy 1 lipca 1656 roku; • sojusz Szwecji z Brandenburgią zawarty w Malborku i jego znaczenie dla bitwy; • decyzję o przeprawie przez Wisłę i wybór pola bitwy; • pierwszy dzień walk o polskie szańce; • obejście przez Białołękę w drugim dniu bitwy; • szarżę litewskiej husarii pod wodzą Aleksandra Hilarego Połubińskiego, spór historyków o jej liczebność oraz epizod z atakiem husarzy na Karola Gustawa; • trzeci dzień bitwy, panikę przy moście i odwrót armii za Wisłę; • grabież Warszawy, wywóz dzieł sztuki i marmur wydobyty z dna Wisły w 2011 roku; • bitwę pod Prostkami i traktaty w Labiawie i Welawie, po których prawdziwym zwycięzcą okazał się elektor brandenburski, dotąd lennik polskiego króla. Wśród postaci: król Jan II Kazimierz Waza, królowa Ludwika Maria Gonzaga, król Szwecji Karol X Gustaw, elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm, Stefan Czarniecki, hetman wielki koronny Stanisław Rewera Potocki, hetman wielki litewski Paweł Jan Sapieha, hetman polny litewski Wincenty Gosiewski, pisarz polny litewski Aleksander Hilary Połubiński, Bogusław Radziwiłł, Subchan Gazi aga oraz młody chorąży koronny Jan Sobieski, przyszły król Jan III. Opowieść opiera się na relacjach uczestników i kronikarzy epoki, takich jak Wespazjan Kochowski, Jakub Łoś, Erik Dahlbergh i Samuel Pufendorf, oraz na ustaleniach współczesnych historyków, w tym Mirosława Nagielskiego, Andrzeja A. Majewskiego, Radosława Sikory i Roberta Frosta. Tam, gdzie źródła się różnią, co dotyczy zwłaszcza liczebności wojsk, liczby husarzy w szarży i strat, przedstawiamy różne wersje. Kanał Marka Wrońskiego poświęcony jest rozstrzygającym bitwom, oblężeniom i katastrofom militarnym od roku 1000 do końca XX wieku. Opowiadamy o decyzjach dowódców i ich cenie, bez narodowego patosu i bez szukania winnych. Autor: Marek Wroński © Marek Wroński. Wszelkie prawa zastrzeżone. Scenariusz, narracja i montaż filmu są chronione prawem autorskim. Kopiowanie, ponowne publikowanie, rozpowszechnianie lub wykorzystywanie materiału w całości lub we fragmentach bez pisemnej zgody autora jest zabronione. #BitwaPodWarszawą1656 #PotopSzwedzki #Husaria #HistoriaPolski #JanKazimierz