Miedzianka – jak górnicze miasteczko stopniowo zniknęło i dlaczego

W Rudawach Janowickich, kilkanaście kilometrów od Jeleniej Góry, stoi samotny kościół. Jeszcze pół wieku temu był tu rynek, kamienice, szkoła, gospody i słynny browar. Było tu miasto: Miedzianka, dawny Kupferberg. Mówi się, że Miedzianka „zapadła się pod ziemię”. W tym odcinku Kronik Tajemnic pokazujemy, że jej historia jest dużo bardziej złożona. Sięgamy do początków: pierwsza wzmianka z 1311 roku, prawa miasta górniczego z 1519 roku i około 160 szybów i sztolni. Potem pożary, upadek kopalń i drugie życie miasteczka jako letniska. Po 1945 roku przychodzi wymiana ludności i tajna kopalnia uranu dla ZSRR (Zakłady Przemysłowe R-1, 1948–1952). Sprawdzamy, ile naprawdę było tu uranu i co jest plotką, a co faktem. Wyjaśniamy też, dlaczego władze w 1972 roku zdecydowały o likwidacji miejscowości i przesiedleniu mieszkańców na osiedle Zabobrze w Jeleniej Górze. Fakty sprawdzone w kilku niezależnych źródłach. Plotki są w filmie wyraźnie oznaczone, a tam, gdzie źródła się różnią (np. rok wysadzenia kościoła ewangelickiego), mówimy o tym otwarcie. ROZDZIAŁY 0:00 Miasto, którego nie ma 0:42 700 lat górnictwa 1:20 Pożary i upadek kopalń 2:23 Letnisko i browar 3:08 Koniec wojny, nowi mieszkańcy 3:42 Tajna kopalnia uranu 4:37 Ile było tu uranu? 5:26 Plotki i fakty 6:01 Ziemia zaczyna osiadać 6:21 Domy bez gospodarzy 6:53 Decyzja o likwidacji 7:53 Dlaczego Miedzianka zniknęła? 8:28 Miedzianka dzisiaj Napisz w komentarzu, jakie zaginione miejsce mamy odwiedzić następnym razem. Jeśli lubisz takie historie, zostaw subskrypcję – kolejne tajemnice już wkrótce. ŹRÓDŁA INFORMACJI – Filip Springer, „Miedzianka. Historia znikania”, Wydawnictwo Czarne 2011 – Wikipedia: „Miedzianka (województwo dolnośląskie)” (pl), „Miedzianka, Lower Silesian Voivodeship” (en), „Miedzianka (Janowice Wielkie)” (de) – nettg.pl, Tomasz Rzeczycki: „Miedzianka siedemdziesiąt lat po uranie” – Janowickie Opowieści: „Miedzianka/Kupferberg – historia miejscowości” (2025) – TVN24 Wrocław: „Tajna kopalnia, atmosfera strachu…” oraz „Świetność i upadek Miedzianki” – Histmag / Instytut Pileckiego: „Nie tylko Miedzianka. Eksploatacja uranu w Sudetach po II wojnie światowej” – Polska Zachwyca: „Miedzianka. Dawna szkoła i puste place…” ZDJĘCIA I GRAFIKI Mapy i grafiki: Kroniki Tajemnic, granice państw: Natural Earth (domena publiczna). Zdjęcia: Wikimedia Commons (domena publiczna i licencje Creative Commons). Autorzy według licencji: CC BY 2.5: Derbeth CC BY 3.0: Laura631 CC BY 4.0: Willy Pragher CC BY-SA 2.0: Mikhail Shcherbakov CC BY-SA 3.0: Andrzej wysoczanski, Danuta B., Przemysław Woźnica, Geomartin, Przykuta, KazimierzP, Maciej Przemyk CC BY-SA 3.0 de: autor nieznany / Bundesarchiv, Bild 196-05161, F. Rohowski CC BY-SA 3.0 pl: Takasamarasa, Edward Knapczyk, Barbara Maliszewska CC BY-SA 4.0: MOs810, Lesnydzban, Piotr Sosnowski, Weirdmeister, Tom Ja, Jacek Halicki, Aw58, Platanacero, Jotjotem, Adrian Tync, Pnapora, Chenryk, SchiDD, Fry72 (Karel Frydrýšek) Domena publiczna: Martin Helwig, Hans Krell, Anton Graff, Heinrich Wilhelm Teichgräber, jelonek (fotopolska.eu), Hugo Scheinert, autorzy nieznani (3) #Miedzianka #KronikiTajemnic #ZaginioneMiasta #DolnyŚląsk #Uran #Sudety #Historia #Tajemnice #PRL #OpuszczoneMiejsca