32 km tuneli Rzeszy. Dlaczego ta twierdza padła w zaledwie 3 dni?

Od 1934 roku Trzecia Rzesza budowała pod Międzyrzeczem Front Ufortyfikowany Łuku Odry i Warty, nazywany Ostwallem. Na centralnym odcinku stanęły żelbetowe schrony z pancernymi kopułami, połączone podziemnym systemem tuneli długim na ponad 30 kilometrów, z kolejką, stacjami, magazynami i koszarami. Przed nimi ciągnęły się zęby smoka. W 1938 roku budowę wstrzymano, zanim stanęły tu działa przeciwpancerne i artyleria. W pobliskim Obozie Dżdżownicy Abwehra szkoliła Legion Wolnych Indii, a w tunelach montowano silniki lotnicze. W styczniu 1945 roku do schronów obsadzonych przez nieliczne, przypadkowe załogi dotarła Armia Czerwona. Twierdza wytrzymała trzy dni. Po wojnie wysadzano ją dla stali, w Kęszycy Leśnej stacjonowała radziecka brygada łączności, a w 1987 roku władze PRL chciały składować w tunelach odpady radioaktywne. Mieszkańcy Międzyrzecza wyszli na ulice, a w Gorzowie na dachu zawisł transparent „Zostawcie bunkry nietoperzom”. Dziś w podziemiach zimuje prawie 40 tysięcy nietoperzy z dwunastu gatunków. W tym odcinku: — dlaczego Rzesza zbudowała twierdzę właśnie pod Międzyrzeczem — jak wyglądał podziemny system tuneli i schron Pz.W. 717 — dlaczego budowę wstrzymano w 1938 roku — kto szkolił się w Obozie Dżdżownicy w Kęszycy Leśnej — jak wyglądały trzy dni walk w styczniu 1945 roku — co działo się z bunkrami po wojnie — jak protesty z 1987 roku zatrzymały plan składowiska odpadów radioaktywnych — jak tunele stały się największym zimowiskiem nietoperzy w Europie Środkowej Źródła: • Sebastian Ligarski — „»Zostawcie bunkry nietoperzom«. Protesty przeciwko składowiskom odpadów jądrowych w latach 80. XX w. w Polsce”, Instytut Pamięci Narodowej, 2024 • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim — „Zimowe liczenie nietoperzy”, 12.01.2026 • Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu / wroclaw.pl — relacje z liczenia nietoperzy w MRU, 2020 i 2024 (dr Tomasz Kokurewicz) • Portal Województwa Lubuskiego — „MRU: Podróż szlakiem Lubuskich Fortyfikacji”, 2015; „Bogusław Wołoszański odkrywa tajemnice MRU”, 2015 • PAP / dzieje.pl — „Prace rewitalizacyjne w Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym”, 2013 • Główny Inspektorat Ochrony Środowiska — monitoring nocka łydkowłosego, 2024 • Janusz Miniewicz, Bogusław Perzyk — „Międzyrzecki Rejon Umocniony 1934–1945” (za Wikipedią) • keszycalesna.prv.pl — historia Kęszycy Leśnej • Wikipedia (pl/de/en) — Międzyrzecki Rejon Umocniony / Festungsfront Oder-Warthe-Bogen, Pętla Boryszyńska, Rezerwat przyrody Nietoperek, Regenwurmlager, Werkgruppe Scharnhorst, Werkgruppe Ludendorff, Grupa warowna „Lützow”, „Yorck”, Pozycja Trzcielska, Wysoka, Kaława, Nietoperek, Kęszyca Leśna, Międzyrzecz, Zbrodnia w Obrzycach, Elektrownia Jądrowa „Warta”, Reaktor EWA, Iosif Gusakowski #historia #Lubuskie #Międzyrzecz