Everest — jak wygląda życie tam, gdzie kończy się tlen

Najwyższa góra świata, wznosząca się na osiem tysięcy osiemset czterdzieści dziewięć metrów nad poziomem morza, na granicy Nepalu i Tybetańskiego Regionu Autonomicznego Chin. Dla świata to Everest, dla Nepalczyków Sagarmatha, dla Tybetańczyków Czomolungma. W tym filmie zabieramy Was w podróż na dach świata, w miejsce, które zachwyca i zabija zarazem. To nie jest przewodnik turystyczny ani zwykły spis atrakcji. To dokumentalne śledztwo o miejscu, w którym spotykają się geologia, przyroda, historia i ludzkie losy. Opowiadamy, jak około pięćdziesiąt milionów lat temu zderzenie płyty indyjskiej z eurazjatycką wypiętrzyło cały łańcuch Himalajów i dlaczego na szczycie najwyższej góry planety znajdujemy dziś skamieniałe muszle dawnego oceanu. Wyjaśniamy, dlaczego Everest wciąż rośnie, mniej więcej o cztery milimetry rocznie, i jak z jego lodowców biorą początek wielkie rzeki Azji, od których zależy życie ponad miliarda ludzi. Przyglądamy się przyrodzie, która przetrwała tam, gdzie człowiek ginie w kilka godzin. Poznacie himalajskiego skoczka, maleńkiego pająka żyjącego na wysokości ponad sześciu tysięcy metrów, gęś tybetańską przelatującą nad górami na pułapie samolotów pasażerskich, a także panterę śnieżną, pandę czerwoną i inne zwierzęta pięter, po których wspina się życie. Tłumaczymy, czym jest strefa śmierci powyżej ośmiu tysięcy metrów, gdzie w powietrzu zostaje zaledwie jedna trzecia tlenu, i co dokładnie dzieje się z ludzkim ciałem, gdy przekroczy tę granicę. Sercem tej opowieści są ludzie. Szerpowie, lud regionu Solukhumbu, bez których komercyjny Everest w ogóle by nie istniał, oraz cena, jaką płacą za pracę na najgroźniejszym odcinku góry, lodospadzie Khumbu. Wracamy do stu lat historii zdobywania szczytu, od zaginionych w tysiąc dziewięćset dwudziestym czwartym roku George'a Mallory'ego i Andrew Irvine'a, przez triumf Edmunda Hillary'ego i Tenzinga Norgaya w tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym trzecim, aż po epokę wypraw komercyjnych. Rozkładamy na czynniki najsłynniejszą zagadkę góry, czyli pytanie, czy Mallory i Irvine stanęli na szczycie prawie trzydzieści lat przed oficjalnymi zdobywcami, i co zmienił but odnaleziony w lodzie sto lat później. Pokazujemy też trudniejszą stronę dachu świata. Słynną kolejkę z dwa tysiące dziewiętnastego roku i śmiertelny tłok w strefie śmierci. Ekonomię góry, w której samo pozwolenie kosztuje piętnaście tysięcy dolarów, a pełna wyprawa bywa droższa niż mieszkanie. Wreszcie ekologię i przyszłość Everestu, tony śmieci wytapiające się z topniejącego lodu i kampanie, które próbują górę oczyścić. Na koniec stawiamy pytanie o to, jaki będzie ten szczyt za kilkadziesiąt lat. Zapraszamy do wspólnej wyprawy w jedno z najbardziej odległych i najtrudniej dostępnych miejsc na Ziemi. Zostawcie łapkę w górę, zasubskrybujcie kanał i podzielcie się w komentarzach swoim zdaniem o przyszłości najwyższej góry świata. Materiały wideo wykorzystane w tym filmie pochodzą z kanałów: @ciamciucea