Liêu trai chí dị 《Tượng Đất》

TRÍCH LỜI TÁC GIẢ - Lần đầu đọc 《Tượng Đất》, tôi nghĩ đây là một câu chuyện rất hay nhưng nguyên tác quá cô đọng. Bản gốc giống như một bức tranh nét mực đơn sơ, đường nét rõ ràng nhưng thiếu đi phần “huyết nhục”. Vì vậy, khi chuyển thể, tôi cố gắng cân bằng giữa việc tôn trọng tinh thần nguyên tác và tạo thêm sức sống cho câu chuyện. Nguyên tác chỉ có Vương thị, hồn ma Mã Sinh, bà mẹ chồng và huyện lệnh. Khi chuyển thành phim, tôi bổ sung Vương Sinh – một gã hàng xóm vô công rồi nghề. Hắn vừa là kẻ gây ra xung đột, vừa thể hiện mặt tối của lòng người: ham muốn Vương thị, không đạt được thì sinh lòng oán hận rồi vu cáo nàng. Điều tôi muốn làm nổi bật nhất là sự kiên trinh của Vương thị. Khi Vương Sinh dùng đứa trẻ để uy hiếp, cái tát nàng dành cho hắn không chỉ là sự phẫn nộ, mà còn là cách một người phụ nữ bảo vệ phẩm giá của mình giữa lúc tuyệt vọng. Cảnh Mã Sinh trở về cũng được thay đổi. Thay vì chỉ viết “tượng đất bỗng vươn vai bước xuống”, tôi xây dựng từng bước: tượng đất nứt ra, làn khói trắng xuất hiện, rồi cuối cùng mới vang lên giọng nói khàn khàn của Mã Sinh. Sự rùng rợn đan xen với tình cảm vợ chồng giúp cuộc đoàn tụ trở nên xúc động hơn. Phần huyện lệnh xét án là thay đổi lớn nhất. Tôi biến nó thành một màn đối chất, để huyện lệnh dùng lý lẽ ép Vương Sinh vào thế bí, sau đó đạo sĩ triệu hồn Mã Sinh để xác nhận sự thật. Tôi thừa nhận phần tâm lý của Vương thị vẫn chưa được khai thác đủ sâu. Khi người chồng đã chết trở về, nàng chỉ vui mừng hay còn có cả sợ hãi và hoang mang? Những cảm xúc ấy chưa được thể hiện hết, một phần vì thời lượng, một phần vì tôi không muốn quá nhiều tâm lý hiện đại làm mất đi màu sắc cổ điển. Khi chuyển thể tác phẩm kinh điển, điều đáng sợ nhất là hoặc sao chép nguyên tác mà không có sáng tạo, hoặc thay đổi quá mức khiến tinh thần nguyên bản biến mất. Tôi luôn tự nhắc mình: *bộ khung của nguyên tác không thể thay đổi, nhưng trên bộ khung ấy có thể tạo thêm máu thịt.* Những nhân vật mới như Vương Sinh, đạo sĩ, cùng phần xét án và kết thúc được tái cấu trúc, đều nhằm giúp câu chuyện cổ xưa về “tượng đất hóa người” vẫn có thể chạm đến khán giả ngày nay.