Pershing zginął. Dlaczego gang z Ożarowa przetrwał kolejne obławy?

Koperta zaadresowana do dyrektora Archiwum Akt Nowych, podpisana ręką generała Czesława Kiszczaka, przez prawie 20 lat leżała przyklejona do paczki w prywatnym domu. Co kryło się w tej szafie i dlaczego dokumenty państwowe nigdy nie opuściły gabinetu ministra spraw wewnętrznych? W tym odcinku przyglądam się procesowi, który zwykle umyka uwadze: temu, jak w lutym 2016 roku wdowa po generale przyniosła do Instytutu Pamięci Narodowej jedną kartkę, a skończyło się na zabezpieczeniu sześciu pakietów i około 50 kilogramów papierów oraz ponad 1300 zdjęć. Przechodzę przez kolejne partie dokumentów tak, jak robili to prokuratorzy i archiwiści. Zastanawiam się, dlaczego list datowany na kwiecień 1996 roku nigdy nie trafił do adresata, co mówią teczki personalne i pracy TW „Bolek”, a także jak w prywatnej szafie znalazły się materiały o strajku w Miętnem, list Adama Michnika pisany w celi czy depesze MSZ. Osobno spotykamy dokumenty z czerwca 1990 roku, które powstały już po przełomie, gdy Kiszczak wciąż kierował resortem. Zestawiam to, co generał zachował u siebie, z tym, czego w szafie nie ma: notatką o jednej wersji śledztwa w sprawie Grzegorza Przemyka, amerykańską depeszą z sierpnia 1989 roku i prawomocnym wyrokiem za stan wojenny. To pokazuje, że zbiór opowiada głównie o tym, co do Kiszczaka spływało, a prawie nic o jego własnych decyzjach. Na koniec pytam, czy sześć pakietów to rzeczywiście wszystko i czy da się dziś odtworzyć pełny obraz człowieka, który przez lata stał w centrum państwowego obiegu informacji. Który z tych dokumentów najbardziej zmienia twoje wyobrażenie o generale? ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ⏱ Znaczniki czasu 00:00 — Koperta, która nigdy nie wyszła 02:21 — Wizyta wdowy w Instytucie 04:46 — Śledztwo jeszcze za życia generała 07:02 — Sześć pakietów z domu 09:24 — Pierwsza paczka i teczka Bolka 12:51 — Teczki wchodzą do archiwum 15:06 — List z kwietnia 1996 roku 18:10 — Droga Kiszczaka przez służby 21:40 — Druga partia dokumentów 26:22 — Kopie akt generała Komara 29:50 — Trzecia i czwarta paczka 33:11 — Kościół, biskupi i Departament IV 36:38 — List Michnika z Rakowieckiej 38:22 — Sprawa Grzegorza Przemyka 44:45 — Ponad 1300 fotografii 48:45 — Rozmowy przy Zawracie 56:22 — Sierpień 1989 i depesza Davisa 1:05:37 — Rząd Mazowieckiego i odejście ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 📚 Źródła 1. Instytut Pamięci Narodowej Oficjalna strona IPN – komunikaty i materiały pionu śledczego o zabezpieczeniu dokumentów z domu Kiszczaka w lutym 2016 r. i o śledztwach dotyczących stanu wojennego. 2. Wikipedia Encyklopedyczny biogram generała: przebieg kariery w MSW i wywiadzie wojskowym, funkcja premiera w 1989 r., proces i wyrok w sprawie stanu wojennego. 3. Polska Agencja Prasowa Agencja prasowa – depesze o „szafie Kiszczaka”, ujawnieniu teczek „Bolka”, treści listu do Archiwum Akt Nowych i kolejnych partii dokumentów przekazywanych do archiwum. 4. Archiwum Akt Nowych Państwowe archiwum dokumentów władz XX wieku – adresat nigdy niewysłanej koperty Kiszczaka z 5 kwietnia 1996 r.; instytucja wymieniona w scenariuszu. 5. Wikipedia Omówienie teczki personalnej i teczki pracy TW „Bolek”, sporu o autentyczność dokumentów oraz ustaleń biegów i prokuratury. 6. „Gazeta Wyborcza” Dziennik – relacje z lutego 2016 r., oświadczenia IPN, opisy zawartości kolejnych pakietów, sprawa Grzegorza Przemyka i proces generałów. 7. Wikipedia Opis pobicia i śmierci maturzysty w 1983 r., procesu sanitariuszy, notatki o „jednej wersji śledztwa” i późniejszych rozstrzygnięć sądowych. 8. Wikipedia Tło rozmów w willi przy Zawracie i w Magdalence, rola Kiszczaka i Wałęsy, obrady Okrągłego Stołu od lutego 1989 r. #Kiszczak #IPN #historiaPolski