Navajo Tribal Park / Monument Valley

Monument Valley Navajo Tribal Park (w języku navajo: Tsé Biiʼ Ndzisgaii – „Dolina Skał”) nie jest amerykańskim parkiem narodowym, lecz parkiem plemiennym zarządzanym bezpośrednio przez Naród Navajo (Navajo Nation). Znajduje się na terenie rezerwatu Indian Navajo, na pograniczu stanów Utah i Arizona (Wyżyna Kolorado). Jest to rezerwat kulturowo-przyrodniczy o powierzchni ponad 37 tysięcy hektarów, chroniący pustynny krajobraz rozległej doliny, z której wyrastają gigantyczne, odosobnione formacje skalne typu stoliwo (mesa) oraz ostańce (butte), osiągające wysokość do 300 metrów nad dnem doliny. Dla Narodu Navajo miejsce to ma głęboki wymiar duchowy, historyczny i gospodarczy. Formacje skalne nie są jedynie osobliwością geologiczną, lecz odgrywają rolę w tradycyjnych przekazach ustnych i mitologii Navajo (przypisuje im się postacie przodków lub świętych istot). Od lat 30. XX wieku – za sprawą filmów westernowych (m.in. w reżyserii Johna Forda) – Monument Valley stało się globalnym symbolem „Amerikany” i amerykańskiego Dzikiego Zachodu. Mimo masowej turystyki teren ten pozostaje autonomiczną ziemią rdzennych mieszkańców, którzy zarządzają ruchem turystycznym, chronią tradycyjne osady (hogany) i dbają o to, by zwiedzanie odbywało się z poszanowaniem ich prawa i kulturowego dziedzictwa.