Eğer 1928'de Kasabanın Tek Okuryazarı Olsaydın?

Ekim 1928, Orta Anadolu'da küçük bir kasaba. Sen arzuhalcisin: kasabada okuyup yazabilen bir avuç insandan birisin, herkesin dilekçesi, mektubu senin kâğıdından geçiyor. Ama henüz bilmiyorsun… Birkaç hafta sonra bildiğin her harf eskiyecek ve kasabanın en okumuş adamı, kahvede kurulan Millet Mektebi'nde en arka sıraya oturup yeniden A'dan başlayacak. Bu videoda: • 1 Kasım 1928: 1353 sayılı Türk Harfleri Kanunu ve takvimi (tabela ve gazeteler Aralık 1928, eski harfle dilekçe Haziran 1929'a kadar) • Gülhane Parkı'ndaki ilk müjde (Ağustos 1928) • Millet Mektepleri: kahvede, konakta, okulda akşam dersleri; Başöğretmen Gazi; gelmeyene ceza • Yumuşak G, noktasız ı ve sağdan yazmaya alışmış bir el • İstanbul'da dershanelerde kadınların erkeklerden fazla olması (Şubat 1929) • Askerden gelen ilk yeni harfli mektup ve Millet Mektebi Şahadetnamesi • 1928-1935 arasında iki milyonu aşkın kayıt, bir milyon üç yüz binden fazla mezun Senin ailende Millet Mektebi'nde okuma öğrenen biri var mı? Sandıkta eski harfli bir mektup duruyor mu? Yorumlara yaz. Bölümler 0:00 Giriş 0:48 Yazıcı Efendi 1:24 Ağustos'taki haber 1:48 1 Kasım 1928 2:11 Ters tutulan gazete 2:56 Millet Mektebi 3:15 İlk ders 4:35 Yumuşak G 4:50 Yazıcı Yusuf 5:54 Ali'nin mektubu 6:30 Sınav 7:19 Haziran 1929 7:57 2026 Kaynaklar • 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun (1 Kasım 1928; Resmî Gazete 3 Kasım 1928) • D. Çakıcı, N. Çakıcı, "1928 Harf İnkılabı Sonrası Halk Eğitiminde Mühim Bir Teşkilatlanma Örneği: Millet Mektepleri (1928-1935)", Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 65 (2024). (Millet Mektepleri Talimatnamesi, Resmî Gazete 24 Kasım 1928; Cumhuriyet, 2 Ocak ve 3 Şubat 1929; Millet Mektepleri Faaliyeti İstatistiği 1928-1935) • 1927 nüfus sayımına dayanan okuryazarlık tahminleri (%8-10; kaynaklar arasında fark var) Canlandırma notu: Kasaba, arzuhalci, Hatice Ana, Ali, Rıza, Yusuf, Kâmil, Nazife Hanım, Emine ve olaylar kurgudur; dönemin kurallarını ve havasını göstermek için yazıldı. Tarih, kanun ve sayılar kaynaklara dayanır. Abone ol, hikâye kuşaktan kuşağa geçsin.