Doğrulama Yanlılığı: İşimize Gelene Neden Hiç Sorgulamadan İnanırız? · Bi Daha Düşün #01

Kazanın doğurduğuna hiç sorgulamadan inanan komşu, öldüğünü duyunca neden birden şüpheci oluyor? Bu bölümde doğrulama yanlılığını (confirmation bias) konuşuyoruz: zaten inandığımız şeyi destekleyen bilgiyi daha kolay görme, daha iyi hatırlama ve daha kolay kabul etme eğilimimizi. Nasreddin Hoca'nın kazan fıkrasından başlayıp psikolog Peter Wason'ın 1960'taki 2-4-6 deneyine, oradan geçmiş ilişkilere, ilk izlenimlere ve toplantı odalarına uzanıyoruz. Sonunda da bin yıl önce yaşamış İbn Heysem'in bugün hâlâ işe yarayan tavsiyesine bakıyoruz: okuduğuna hasım ol, ona her yönden saldır ve kendinden de şüphelen. Bölümler: 00:00 Kazan doğurdu 00:27 Tanıtım 01:08 Adı ve deney 03:18 Bunu nerede yaşıyoruz 05:04 Neden böyleyiz 06:18 İş hayatı 06:52 Ne yapabiliriz · İbn Heysem 10:23 Kapanış · Diagoras Kaynaklar: Wason, P. C. (1960). On the failure to eliminate hypotheses in a conceptual task. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 12(3), 129–140. Klayman, J., & Ha, Y.-W. (1987). Confirmation, disconfirmation, and information in hypothesis testing. Psychological Review, 94(2), 211–228. Nickerson, R. S. (1998). Confirmation bias: A ubiquitous phenomenon in many guises. Review of General Psychology, 2(2), 175–220. Lord, C. G., Lepper, M. R., & Preston, E. (1984). Considering the opposite: A corrective strategy for social judgment. Journal of Personality and Social Psychology, 47(6), 1231–1243. İbn Heysem, el-Şukûk alâ Batlamyus (Batlamyus'a Dair Şüpheler), 11. yüzyıl. Cicero, De Natura Deorum, III.37. Podcast'in tamamı Spotify'da: https://open.spotify.com/show/05u9zhr... Gelecek bölüm: #02 Sunk Cost Fallacy · Batık maliyet yanılgısı #bidahadüşün #psikoloji #bilişselyanılgılar #confirmationbias