Ôm Xác Vua Khóc - LÝ CÔNG UẨN và 6 Cột Mốc Dời Đô về Thăng Long!

Giữa sân điện Hoa Lư vắng ngắt khi cả triều đã chạy tán loạn, sử cũ chép rằng chỉ còn một viên quan giữ điện không chịu rời đi, cúi xuống ôm xác vị vua vừa bị chính em ruột hạ sát mà khóc; bốn năm sau, cũng người ấy được trăm quan dìu lên ngai vàng, rồi tự tay viết Chiếu dời đô và đặt tên cho kinh thành mới là Thăng Long. Ở phía bên kia là ông vua trẻ họ Lê mà đời sau gọi là vua Ngọa Triều, vì bệnh tới mức phải nằm nghe quan tâu việc, cùng một quả khế bổ ra thấy hột mận bên trong, một cây gạo ở Cổ Pháp bị sét đánh hiện nét chữ lạ, và một lời thì thầm giữa hành lang vắng mà lỡ lọt ra ngoài thì cả hai người nghe đều mất mạng. Tám kể liền một mạch bảy mươi năm, từ lần anh em nhà Lê giành ngai năm 1005 ở Hoa Lư tới khoa thi năm 1075 ở Thăng Long, quanh một câu hỏi: cùng là cảnh anh em tranh nhau ngai vàng, vì sao năm 1005 chiếc ngai vỡ, còn năm 1028 lại giữ được? TRONG VIDEO: 6 Cột Mốc 1. Năm 1005, anh em nhà Lê tranh giành nhau ở Hoa Lư, người anh lên ngôi được ba ngày thì bị hạ sát. 2. Bốn năm sau, ông vua trẻ nhà Lê qua đời, viên quan từng ở lại khóc vua cũ được trăm quan dìu lên ngai vàng. 3. Năm 1010, nhà vua tự tay viết chiếu dời đô, thuyền rời Hoa Lư, thành Đại La mang tên mới là Thăng Long. 4. Năm 1028, anh em nhà Lý cũng giành ngai, nhưng cửa điện đóng kịp, có người dâng gươm, thái tử thắng rồi tha hai người anh em còn sống. 5. Đến đời con, đời cháu nhà vua, nhà Lý có bộ luật viết thành sách, tên nước đổi thành Đại Việt. 6. Rồi Văn Miếu dựng lên, và năm 1075, nhà Lý mở khoa thi để chọn người tài. CHƯƠNG 0:00 Mở đầu: ôm xác vua mà khóc 0:52 Cả triều bỏ chạy, một người ở lại 3:08 Cậu bé chùa Cổ Pháp được thầy để mắt 5:33 Ông vua trẻ và hột mận trong quả khế 8:33 Chữ trên cây gạo, câu nói mất đầu 11:52 Hai ngày sau, trăm quan dìu lên điện 14:15 Chiếu dời đô và rồng vàng bên thuyền 17:23 Cha cho con ra ở ngoài thành 19:17 Cửa Quảng Phúc, thanh gươm dâng vua mới 23:39 Hai người anh em quỳ ngoài cửa cung 27:06 Nhà vua tự tay cày ruộng 29:41 Tóm tắt 6 bước ngoặt 30:28 Bên kia biên giới, chợ đóng, thuyền đóng CÂU HỎI HAY GẶP Lê Long Đĩnh có thật là ông vua tàn bạo? Tên Ngọa Triều là cách đời sau gọi, vì sử chép ông mắc bệnh phải nằm mà coi chầu. Sử cũ chép chuyện róc mía trên đầu nhà sư và đám hề át lời quan tâu, nhưng bộ sử ấy viết khi nhà Lê đã mất nên có người ngờ bị tô đậm; chính nó cũng chép ông nhiều lần tự cầm quân, sai đào kênh, đóng thuyền đưa người qua sông. Chuyện Lý Công Uẩn ôm xác vua mà khóc có trong sử không? Có, Đại Việt sử ký toàn thư chép bầy tôi chạy trốn hết, riêng ông ở lại ôm xác vị vua ba ngày Lê Long Việt mà khóc; Lê Long Đĩnh lên ngôi xong còn khen ông là người trung rồi cho thăng chức. Sấm trên cây gạo Cổ Pháp là thật hay dựng? Cổ Pháp nay là vùng Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh. Sử cũ chép vết sét hiện chữ, thầy Vạn Hạnh tách thành chữ Lê rụng và chữ Lý nổi lên; có người ngờ bài sấm do người ta dựng để lấy lòng dân, thật hay dựng tới nay vẫn để ngỏ. Vì sao dời đô? Văn chiếu còn lại qua sử đời sau nói Hoa Lư ẩm thấp, chật hẹp, nhà Đinh, nhà Lê cứ ở yên một chỗ nên thế đại không dài, còn Đại La ở chính giữa, có thế rồng cuộn hổ ngồi. Biến năm 1028 là gì? Khi vua Lý Thái Tổ mất, ba vương Đông Chinh, Dực Thánh, Vũ Đức kéo quân vào nấp trong cấm thành để đánh úp thái tử Phật Mã. Sách chép lệch quan hệ của ba vương với Thái Tổ, nên video chỉ dùng chữ "anh em" của chính thái tử. Hình thư, Văn Miếu, khoa thi, tên Đại Việt có từ lúc nào? Hình thư năm 1042, tên Đại Việt năm 1054, Văn Miếu năm 1070, khoa thi năm 1075, khoa thi sớm nhất mà sử còn ghi lại. Video không gọi việc nào là "đầu tiên", vì sử đã chép Lê Hoàn định luật lệnh từ năm 1002. GHI CHÚ Nhãn trên hình: [M1] có sách sử ghi · [M2] còn bàn cãi · [M3] dân gian kể hoặc điềm lạ sử cũ chép. Cảnh cường điệu có nhãn "Minh hoạ". Giọng đọc, âm thanh và hình ảnh có sử dụng AI. Thoại nhân vật là hư cấu hoặc dựng lại dựa theo sử cũ. Nội dung dành cho người lớn yêu sử, không phải chương trình cho trẻ em. Nguồn tham khảo: Đại Việt sử ký toàn thư, Việt sử lược, Thiền uyển tập anh; giai thoại dân gian đều có nhãn [M3] trên hình. Nhạc nền được tạo riêng cho video này. ẢNH THẬT (Wikimedia Commons, có cắt khung; đền Đô, Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh): "Đền Đô" của Thang Nguyen, CC BY-SA 2.0 · "Đền Đô 2013" của Nguyen Hung Vu, CC BY 2.0. Vậy nếu là thái tử Phật Mã hôm ấy, thắng trận rồi, bạn có tha cho hai người anh em còn sống không? Để lại bình luận cho Tám biết, và nếu thấy chuyện này đáng nghe, mời bạn đăng ký kênh Tám Kể Sử. #lichsuviet #lyconguan #thanglong