ŞİMŞEK VE MODELİ İFLÂS ETMİŞTİR… TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BİRBİRİNDEN FARKLI BEŞ SORUN...

LİBERAL DEMOKRAT SOSYALİST MEMDUH BAYRAKTAROĞLU ANLATIYOR 12 EKİM 2026 SAAT: 08.00 Bugün size ekonomimizin en büyük çelişkilerinden birini… Hem de rakamlarla anlatacağım… Türkiye'deki bankalarda yaklaşık 20 trilyon liralık Vadeli mevduat var… Bu paraya aylık ortalama yüzde 3 faiz ödeniyor… Ne eder? Ayda 600 milyar lira! Dokuz ayda 5 trilyon 400 milyar lira! Buna bir de hazine'nin aynı dönemde ödediği Yaklaşık 2 trilyon 200 milyar liralık faizi ekleyelim. Toplam 7 trilyon 600 milyar lira! Bu rakam birkaç milyar aşağıda olabileceği gibi… Birkaç milyar yukarıda da olabilir… Ama tartışmak istediğim mesele: rakamların: Birkaç yüz milyar aşağıda ya da yukarıda olması değil. Mesele, türkiye'de enflasyonla mücadelenin faturasını Kimin ödediği, getirisini kimin topladığı! Ekonomi yönetimi diyor ki: "enflasyonu düşürmek için talebi kısmalıyız. Ücret artışlarını sınırlamalıyız. Para politikasını sıkı tutmalıyız."… peki öyle olsun… İşçinin maaşına zam yapıldığında. Enflasyon tehlikesi doğuyor da… Bankada birkaç milyon kişinin hesabına… Her ay yüz binlerce lira faiz yatırıldığında… Neden aynı tehlike konuşulmuyor? İşçinin eline geçen para talep yaratıyor da… Mevduat sahibinin hesabına geçen para: Talep yaratmıyor mu? Yoksa paranın enflasyon yaratıp yaratmadığına, Kimin cebine girdiğine bakılarak mı karar veriliyor? Şimdi diyeceksiniz ki: "faiz ödemek para basmak değildir." Hayır efendim hayır… banka mevduat faizinin… Karşılıksız para basmaktan hiçbir farkı yoktur… Keza hazinenin ödediği faiz de likidite artışından… Karşılıksız para basmaktan başka bir şey değildir… Hazinenin faiz ödemelerini vergilerle veya… Yeni borçlanmayla karşılaması… Bir sonraki ödemeyi de... Hiçbir üretim ya da… Döviz veya altın karşılığı olmadan ödeyeceği gerçeğini… Ortadan kaldırmaz… Dolayısıyla ödenen her faiz lirası, Karşılıksız basılmış yeni bir lira sayılır… Yani canlarım… Maaş ve ücretliye ödeen para gelirdir de… Faiz geliri gelir değil midir? Faiz alan insan bu parayı harcayamaz mı? Gayrimenkul alamaz mı? Dövize, altına yönelemez mi? Üstelik bu gelir yeniden faize yatırıldığında, Servetin büyümesini hızlandıramaz mı? Elbette hızlandırabilir! Ama burada önemli bir fark var. Dar gelirli, aldığı maaşın neredeyse tamamını Yaşamak için harcar. Yüksek servet sahibi ise faiz gelirinin önemli bölümünü Yeniden biriktirebilir ya da taşınmaz servetini veya… Döviz hesabını arttırmak için kullanabilir. İşte bu nedenle iki gelir türünün enflasyona Etkisi aynı olmak zorunda değildir. Fakat gelir dağılımına etkileri de aynı değildir! Gelelim milton friedman'ın izinden gidenlere… Sevgili parasalcı iktisatçılar! Siz bize yıllarca enflasyonun Parasal bir olgu olduğunu anlattınız. Peki, ücret artışlarının: Kalıcı gelir yarattığını söyleyerek itiraz ederken, Faiz gelirinin kalıcı bir gelir akışına dönüşebileceğini Neden yeterince tartışmıyoruz? Yüksek faiz sürdükçe mevduat sahibi yeniden faiz kazanıyor. Ücretli ise yüksek faiz politikasının Ekonomiyi yavaşlatan etkileriyle karşılaşabiliyor. Bir tarafta gelirini artıran finansal varlıklar… Diğer tarafta geçim mücadelesi veren milyonlar… Benim itirazım faizin varlığına değil! Faizin maliyetinin topluma nasıl dağıtıldığına! Çünkü yüksek faiz, bazı koşullarda Enflasyonu düşürmek için gerekli olabilir. Ama gerekli olması, Bedelinin adil dağıtıldığı anlamına gelmez. Bir de şu soruyu sorayım: Devletin ödediği faiz, üretken yatırımları ve Kamu hizmetlerini finanse etme kapasitesini Ne ölçüde daraltıyor? Bankalara ödenen kredi faizleri, Üreticinin maliyetlerine nasıl yansıyor? Ve en önemlisi… Yüksek faiz politikası enflasyonu düşürürken, Servet dağılımını daha da bozuyor mu? İşte asıl tartışmamız gereken bunlar! Ben işçinin ücretini artırarak “sınırsız para dağıtalım” demiyorum. Ama işçiye gelince "enflasyon", Tasarruf sahibine gelince "piyasa gereği" diyerek Ekonomist Yazar Memduh Bayraktaroğlu'ndan ekonomi, siyaset ve hayat üzerine fıkralar, anekdotlar ve hikayelerle dolu renkli yorumlar... https://www.liberalsosyalist.com   / memduhtv     / liberalsosyalist     / liberalsosyalist