Kapsam 3 Emisyonları Nedir?

Kapsam 3’e geldiğimizde artık şirketin kapısından çıkıyoruz. Kapsam 1’de şirketin kendi kontrolündeki kaynaklara, Kapsam 2’de satın alınan enerjinin üretiminden kaynaklanan emisyonlara bakmıştık. Kapsam 3’te ise hikâye çok daha geniş. Çünkü bir şirketin faaliyet gösterebilmesi için gerekenler kendi tesisleriyle sınırlı değil. Hammaddeler, satın alınan ürün ve hizmetler, sermaye malları, taşımacılık, çalışanların işe ulaşımı, iş seyahatleri, atıklar, ürünün müşteriye ulaşması, kullanılması ve ömrünü tamamlaması gibi pek çok faaliyet şirketin değer zincirinin bir parçası. GHG Protocol bu alanı 15 ayrı kategoriye ayırıyor. Ama burada önemli bir soru var: Her şirket için bu 15 kategorinin hepsine aynı şekilde mi bakmalıyız? Bir otomotiv şirketinin Kapsam 3’ü ile bir bankanın, bir perakendecinin veya bir çimento üreticisinin Kapsam 3’ü elbette aynı olmayacak. Bu nedenle Kapsam 3 hesaplamasına yalnızca “15 kutuyu dolduralım” yaklaşımıyla başlamak yerine önce şirketin iş modelini ve değer zincirini anlamak gerekiyor. Upstream ve downstream kavramları da tam burada devreye giriyor. Peki Kapsam 3 gerçekten sadece “tedarikçilerin emisyonları” mı? Hayır. Tedarik zinciri bunun önemli bir parçası ama Kapsam 3 çok daha geniş bir alanı kapsıyor. Bu bölümde Kapsam 3’ün temel mantığını, upstream–downstream ayrımını, GHG Protocol’ün 15 kategorisini ve önemlilik çalışmasının neden bu hesaplamanın en kritik aşamalarından biri olduğunu konuşuyoruz. Çünkü artık verilerin önemli bir bölümü sizin şirketinizin sisteminde değil. Ve tam da bu nedenle Kapsam 3’te asıl soru sadece “kaç ton CO₂e?” değil: Hangi emisyonlar bizim değer zincirimizle ilişkili, hangileri gerçekten önemli ve hangi verilerin peşine düşmemiz gerekiyor? Bir sonraki bölümlerde bu soruların peşinden gitmeye devam edeceğiz. Sizce bir şirket Kapsam 3 hesabına başlarken ilk olarak neyi anlamalı? Yorumlarınızı bekliyorum. Haftaya görüşmek üzere. 🌱