Vol.212 | សេចក្តីទុក្ខរបស់សត្វលោក លោកគ្រូ កែវ វិមុត្ត

Vol.212 | សេចក្តីទុក្ខរបស់សត្វលោក លោកគ្រូ កែវ វិមុត្ត សេចក្តីទុក្ខរបស់សត្វលោក ត្រូវបានបែងចែកជាច្រើនកម្រិត និងច្រើនប្រភេទដូចខាងក្រោម៖ ១. ទុក្ខតាមធម្មជាតិ (អនិច្ចតា និងសភាវៈ) ជាតិទុក្ខ (ទុក្ខកើតពីការកើត)៖ ការចាប់កំណើតក្នុងភពផ្សេងៗ ត្រូវឆ្លងកាត់ការឈឺចាប់ និងការលំបាកតាំងពីនៅក្នុងផ្ទៃ។ ជរាទុច្ច (ទុក្ខកើតពីភាពជរា/ចាស់)៖ ការទ្រុឌទ្រោមនៃរាងកាយ ភាពទន់ខ្សោយ ភ្នែកស្រអាប់ ត្រចៀកថ្លង់ និងការបាត់បង់កម្លាំងកំហែង។ ព្យាធិទុក្ខ (ទុក្ខកើតពីជំងឺ)៖ ការឈឺចាប់ រៀបរាប់មិនអស់ដោយសាររោគាព្យាធិផ្សេងៗមកបៀតបៀនរាងកាយ។ មរណទុក្ខ (ទុក្ខកើតពីសេចក្តីស្លាប់)៖ ការភ័យខ្លាច ការឈឺចាប់យ៉ាងក្រៃលែង និងការលាចាកលោកនេះទៅទាំងអាលោះអាល័យ។ ២. ទុក្ខតាមផ្លូវចិត្ត (ចិត្តកថា) អប្បិយេហិ សម្បយោគោ ទុក្ខោ៖ ទុក្ខព្រោះតែការជួបប្រទះ ឬរស់នៅជាមួយមនុស្ស/កាលៈទេសៈដែលខ្លួនមិនពេញចិត្ត។ បិយេហិ វិប្បយោគោ ទុក្ខោ៖ ទុក្ខព្រោះតែការព្រាត់ប្រាសពីមនុស្ស ឬវត្ថុជាទីស្រឡាញ់។ យម្បិច្ឆំ ន លភតិ តម្បិ ទុក្ខំ៖ ទុក្ខព្រោះតែប្រាថ្នាអ្វីមួយហើយមិនបានសម្រេចដូចបំណង។ សោក-បរិទេវ-ទុក្ខ-ទោមនស្ស-ឧបាយាស៖ សេចក្តីសោកសៅ ការយំសោក ខកចិត្ត និងការតូចចិត្តដែលកើតឡើងជាហូរហែក្នុងជីវិត។ ៣. ទុក្ខក្នុងន័យបរមត្ថ (ទុក្ខខន្ធ ៥) ព្រះពុទ្ធអង្គបានបូកសរុបថា «សំខិត្តេន បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា ទុក្ខា» មានន័យថា «សរុបមក ការប្រកាន់ខ្ជាប់ក្នុងខន្ធទាំង ៥ គឺជាទុក្ខ»។ រូប: រាងកាយ វេទនា: ការទទួលអារម្មណ៍ (សុខ ទុក្ខ ផ្លូវចិត្ត) សញ្ញា: ការចងចាំ សង្ខារ: ការគិត/តាក់តែងចិត្ត វិញ្ញាណ: ការដឹងអារម្មណ៍ ដរាបណាចិត្តនៅតែតោងទាម និងប្រកាន់ថា ខន្ធទាំង ៥ នេះជា «ខ្លួនយើង» ឬ «របស់ស្អាត/ទៀងទាត់» ដរាបនោះសត្វលោកនៅតែបន្តវិលវល់ក្នុង វដ្តសង្សារ (ការកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់) មិនចេះចប់មិនចេះហើយ។ #Dharma #vipassana #KhmerDharma #DharmaTalk #ស្តាប់ធម៌