"Ben" Dediğin Şey Tam Olarak Ne?

Aynaya baktığında gördüğün kişiye "ben" diyorsun. Peki o, beyninin neresinde? 86 milyar nöron var — ama hiçbirinin üzerinde "ben" yazmıyor. Bu videoda "ben" dediğimiz şeyin izini sürüyoruz: Beynin sen fark etmeden kararları nasıl başlattığını, bölünmüş beyinli bir hastanın kendine nasıl hikâye uydurduğunu, saniyede milyonlarca bilginin senden habersiz nasıl işlendiğini ve "ben"in sabit bir öz değil, her an yeniden yazılan bir model olabileceğini. Belki "ben" bir yer değil, bir hikâye. Ve hikâyeler yeniden yazılabilir. Hikâyede mi? Yorumlara yaz. #bilinç #benlik #felsefe 📚 KAYNAKLAR 1) KARARDAN ÖNCE BEYİN: LIBET VE ÖZGÜR İRADE Libet ve ark. (1983), Brain: https://academic.oup.com/brain/articl... Libet (1985), Behavioral and Brain Sciences: https://www.cambridge.org/core/journa... Libet (1999), "Do we have free will?" (veto fikri): https://www.opessoa.fflch.usp.br/site... Fried, Mukamel & Kreiman (2011), Neuron: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles... Eleştiri: Schurger, Sitt & Dehaene (2012), PNAS: https://digitalcommons.chapman.edu/ps... Discover, "Libet and Free Will Revisited": https://www.discovermagazine.com/mind... 2) BEYNİN YORUMCUSU: GAZZANIGA VE BÖLÜNMÜŞ BEYİN Sol beyin yorumlayıcısı: https://en.wikipedia.org/wiki/Left-br... BrainFacts, "Splitting the Human Brain in Two": https://www.brainfacts.org/brain-anat... Peter Carruthers, The Opacity of Mind (2011): https://mitpressbookstore.mit.edu/boo... Jonathan Haidt, The Righteous Mind (2012), kitap 3) 11 MİLYON BİT VE BİLİNCİN DAR KAPISI Zheng & Meister, "The Unbearable Slowness of Being" (~10 bit/sn): https://arxiv.org/abs/2408.10234v2 Carl Zimmer'in değerlendirmesi: https://carlzimmer.com/the-speed-of-h... Daniel Kahneman, Hızlı ve Yavaş Düşünme (2011), kitap Not: "11 milyon / 50 bit" rakamları kesin ölçüm değil, kaba tahmindir. 4) DİKKAT VE NÖROPLASTİSİTE Hebb kuralı: https://en.wikipedia.org/wiki/Hebbian... 5) KÖTÜ İYİDEN GÜÇLÜDÜR: OLUMSUZLUK YANLILIĞI Baumeister ve ark. (2001), "Bad Is Stronger Than Good": https://fbaum.unc.edu/teaching/articl... Rozin & Royzman (2001), Negativity Bias: https://pdodds.w3.uvm.edu/files/paper... Kahneman & Tversky (1979), Prospect Theory: https://www.econometricsociety.org/pu... Gottman, 5:1 oranı: https://www.gottman.com/blog/the-magi... Genel bakış: https://en.wikipedia.org/wiki/Negativ... 6) BİLİNCİN ZOR PROBLEMİ: YARASA, MARY, QUALIA Thomas Nagel (1974), "What Is It Like to Be a Bat?": https://ia800100.us.archive.org/5/ite... Mary'nin Odası / Bilgi Argümanı (Stanford Felsefe Ansiklopedisi): https://plato.stanford.edu/entries/qu... David Chalmers (1995), "Facing Up to the Problem of Consciousness": https://web-archive.southampton.ac.uk... Chladni figürleri: https://publicdomainreview.org/collec... Not: Frank Jackson sonradan Mary argümanından vazgeçmiştir. 7) "BEN" KİM? David Hume, A Treatise of Human Nature, "Of Personal Identity": https://gutenberg.org/cache/epub/6285... Daniel Dennett (1992), "The Self as a Center of Narrative Gravity": https://web-archive.southampton.ac.uk... Anil Seth, Being You (2021): https://en.wikipedia.org/wiki/Being_Y... Dostoyevski, Yeraltından Notlar: https://www.gutenberg.org/ebooks/600 8) İSTEMEK VE ÖZGÜRLÜK Schopenhauer (1839), İradenin Özgürlüğü Üzerine: https://en.wikipedia.org/wiki/On_the_... Spinoza, Mektup 58: https://www.faculty.umb.edu/gary_zabe... Viktor Frankl, İnsanın Anlam Arayışı, kitap "Uyaran ile tepki arasında boşluk vardır" sözünün gerçek kaynağı: https://quoteinvestigator.com/?p=17978 9) HAYAL ÂLEMİ VE HAVÂTIR Henry Corbin, "Mundus Imaginalis": https://swedenborg.com/scholars-mundu... TDV İslâm Ansiklopedisi, "Havâtır": https://islamansiklopedisi.org.tr/hav... Futûhât bâb 55 üzerine inceleme: https://shs.cairn.info/des-hierarchie...