Əqidə dərsləri (1) Əqidətul-Vasitiyyənin şərhi | Saleh Sindi | Ramil Məmmədov

[00:00 - 02:30] Giriş və Həmd-Səna Aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun. Onun qulu və elçisi, peyğəmbərimiz Məhəmmədə, onun ailəsinə, səhabələrinə və cəmi ardıcıllarına Allahın salat və salamı olsun. Möhtərəm qardaşlarım, uca Allahın köməyi və yardımı ilə biz bu gün müxtəsər dərslər silsiləsinə başlayırıq. Uca Allahdan diləyirik ki, Əhli-Sünnə vəl-Camaatın əqidə mətnlərindən biri olan "Əl-Əqidətul-Vasitiyyə" (Vasitiyyə əqidəsi) əsərini öyrənməkdə bizə yardımçı olsun. Dərsə keçməzdən öncə mühüm bir xatırlatmanı diqqətinizə çatdırmaq istəyirəm: Uca Allaha dəvət edən bir şəxsin (dəvətçinin) silahlanacağı ədalətli və ən xeyirli silah — səhih, düzgün əqidəni öyrənməsidir. Əgər bir dəvətçi əqidə elmindən xəbərsizdirsə, cahlidirsə, insanları nəyə dəvət edəcək? Düzgün əqidə hər şeyin təməli, əsası, başlanğıcı və çıxış nöqtəsidir. Əqidə düzələrsə, uca Allahın izni ilə digər bütün işlər də qaydasına düşər. Nitekim Peyğəmbərimiz (sallallahu əleyhi və səlləm) buyurmuşdur: "Bilin ki, bədəndə bir ət parçası vardır; əgər o islaha olunarsa, bütün bədən islaha olunar, əgər o korlanarsa, bütün bədən korlanar. Bilin ki, o, qəlbdir." [02:30 - 06:30] Səhih Əqidənin Əhəmiyyəti və Qəlbin Salamatlığı Səhih əqidənin məqamı çox əzəmətlidir. İnsanın dünyada həlakətli yollardan, axirətdə isə Allahın əzabından xilas olması məhz əqidənin düzgünlüyünə, tövhidin və Allaha, Onun elçisinə olan imanın səhihliyinə bağlıdır. "Sağlam qəlb" — uca Allaha və Onun elçisinə təslim olan, Allahın həm qədəri (kainatdakı müqəddəratı), həm də şəri (dini) əmrlərinə tam boyun əyən qəlbdir. Bu səbəbdən, Allaha dəvət edən şəxs bu əqidəyə önəm verməyə, onu dərindən mənimsəməyə və bu elmdə kök salmağa hər kəsdən daha çox borcludur. Uca Allah Qəsəs surəsinin 87 və 88-ci ayələrində buyurur: "Rəbbinə dəvət et və heç vaxt müşriklərdən olma. Allahla bərabər başqa bir ilaha dua etmə. Ondan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur." [06:30 - 11:30] Tövhidə Dəvətin Birinci Dərəcəli Məqamı Buna görə də, ey qardaşlar, vaxtınızı və səyinizi Əhli-Sünnə vəl-Camaatın səhih əqidəsini öyrənməyə sərf edin. Bu, dəvətin düzgün olması, insanın üzərinə düşən vəzifəni yerinə yetirməsi və məsuliyyətdən azad olması üçün şərtidir. Əgər biz üzərimizdəki öhdəliyi layiqincə yerinə yetirmək istəyiriksə, dəvətimizin böyük hissəsini tövhidə həsr etməliyik. Xüsusilə də səhih əqidəni bulandıran, onu zədələyən fikirlərin çoxaldığı bu dövrdə əqidəyə xüsusi diqqət yetirməli, onu öyrənməli və bu sahədə dərin bilik sahiblərindən olmaq üçün çalışmalıyıq ki, dəvətimiz bəsirət və elm üzərində olsun. İndi bindsə üz tutduğumuz bu kitab — Əhli-Sünnə vəl-Camaatın əqidəsini bəyan edən "Əl-Əqidətul-Vasitiyyə" mətni, Şeyxülislam İbn Teymiyyənin (Allah ona rəhmət etsin) qələmə aldığı əsərdir. Müəllif də, kitab da günəş kimi bəlli və məşhurdur. [11:30 - 16:30] Kitabın Müəllifi və Yazılma Səbəbi Şeyxülislam İbn Teymiyyə hicri 661-ci ildə doğulmuş, 728-ci ildə vəfat etmişdir. O, tanınmağa ehtiyacı olmayan nəhəng bir alimdir. [16:30 - 20:30] Şeyxülislamın Sınağı və Elmi Qələbə Şeyxülislamın bu kitabda bəyan etdiyi məsələlərə keçməzdən öncə, Əhli-Sünnə vəl-Camaatın əqidəni müəyyənləşdirərkən və müxaliflərə cavab verərkən əsaslandığı 10 mühüm qayda və müqəddiməni təqdim etmək istəyirəm. [20:30 - 23:00] 1-ci Əsas: Elm Mənbəyi (Kitab və Sünnə) Birinci qayda — hətta bütün qaydaların əsası olan prinsip: Biliyi alma mənbəyi (əsas mənbə). Əhli-Sünnə vəl-Camaatın biliyi, əqidəni aldığı yeganə mənbə Qurani-Kərim və Sünnədir, yəni Allahın Vəhyidir. Əhli-Sünnə öz əqidəsində vəhyə — Allahın kitabından bir ayəyə və ya Peyğəmbərin (sallallahu əleyhi və səlləm) bir hədisinə əsaslanmadan tək bir söz belə deməz. Mənbəyə söykənməyən hər bir fikirdən üz çevirər, ona əhəmiyyət verməzlər. [23:00 - 25:30] 2-ci Əsas: Dinin Kamilliyi İkinci əsas: Din kamildir. Bu, Əhli-Sünnə üçün əqidəni bəyan edərkən və batil görüş sahiblərinə cavab verərkən çox mühüm bir dayaqdır. Əhli-sünnə tam əmindir ki, Allahın dini kamildir. Kamil olan bir şey isə heç bir artırılmanı, yeniliyi (bidəti) qəbul etməz. Deməli, biz əqidə, ibadət, muamələ (insani münasibətlər), əxlaq və dinin bütün sahələrində Məhəmmədə (sallallahu əleyhi və səlləm) nazil olan vəhy ilə tam kifayətlənirik. Nəhl surəsinin 89-cu ayəsində isə buyurulur: "Biz Kitabı sənə hər şey üçün bir bəyan (açıqlama) olaraq nazil etdik." [25:30 - 28:00] 3-cü Əsas: Nəsslərə Təslimiyyət və Qeyb Məsələlərində Ağlın Həddi Üçüncü qayda: Dini mətnlərə (nəsslərə) tam təslim olmaq, onlara etiraz etməmək və qeyb məsələlərinə ağılla müdaxilə etməmək.