پرکاری تیروئید؛ تپش قلب، لاغری، اضطراب و لرزش دست دکترعلی جمشیدی‌فرد فوق تخصص غدددرون‌ریزومتابولیسم

پرکاری تیروئید؛ تپش قلب، لاغری، اضطراب و لرزش دست تپش قلب، کاهش وزن ناخواسته، اضطراب، تعریق زیاد و لرزش دست ممکن است نشانه پرکاری تیروئید باشند؛ اما آیا هر تپش قلب یا لاغری به معنای پرکاری تیروئید است؟ آزمایش‌های TSH، T4 و T3 چگونه تفسیر می‌شوند و این بیماری چه زمانی می‌تواند برای قلب، استخوان‌ها و چشم‌ها خطرناک باشد؟ در این گفت‌وگو با دکتر علی جمشیدی‌فرد، فوق تخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم، در بیمارستان عرفان نیایش، درباره علائم، علت‌ها، روش‌های تشخیص و درمان پرکاری تیروئید صحبت می‌کنیم. پرکاری تیروئید چیست؟ تیروئید غده‌ای کوچک و پروانه‌ای‌شکل در جلوی گردن است. هورمون‌های تیروئید در تنظیم سوخت‌وساز، دمای بدن، ضربان قلب و عملکرد بسیاری از اندام‌ها نقش دارند. پرکاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید بیش از نیاز بدن هورمون تولید کند؛ در نتیجه بسیاری از فعالیت‌های بدن سرعت می‌گیرند. علائم پرکاری تیروئید چیست؟ تپش یا افزایش ضربان قلب، کاهش وزن با وجود اشتهای طبیعی یا زیاد، اضطراب و بی‌قراری، تحریک‌پذیری، لرزش ظریف دست‌ها، تعریق زیاد، عدم تحمل گرما، ضعف عضلات، خستگی، اختلال خواب، افزایش دفعات اجابت مزاج، نازک‌شدن موها و تغییرات قاعدگی از علائم احتمالی هستند. برخی بیماران دچار گواتر می‌شوند. در بیماری گریوز نیز ممکن است قرمزی، خشکی، بیرون‌زدگی چشم‌ها یا دوبینی ایجاد شود. در سالمندان، بیماری گاهی بیشتر با ضعف، کاهش وزن یا اختلال ریتم قلب خود را نشان می‌دهد. این نشانه‌ها اختصاصی نیستند و ممکن است در اضطراب، کم‌خونی، بیماری‌های قلبی، مصرف بعضی داروها و مشکلات دیگر نیز دیده شوند. بنابراین، تشخیص پرکاری تیروئید فقط بر اساس علائم امکان‌پذیر نیست و به ارزیابی پزشک و آزمایش خون نیاز دارد. آیا پرکاری تیروئید همیشه باعث لاغری می‌شود؟ افزایش هورمون‌های تیروئید می‌تواند موجب کاهش وزن شود؛ اما همه بیماران لاغر نمی‌شوند. بعضی افراد، به‌ویژه با افزایش اشتها، ممکن است کاهش وزن اندکی داشته باشند یا وزنشان تغییر نکند. کاهش وزن ناخواسته باید بررسی شود و نباید بدون آزمایش به تیروئید نسبت داده شود. علت پرکاری تیروئید چیست؟ بیماری گریوز، یک اختلال خودایمنی، از علت‌های مهم پرکاری تیروئید است. گره یا گره‌های فعال تیروئید نیز ممکن است مستقل از نیاز بدن هورمون تولید کنند. التهاب تیروئید می‌تواند باعث ورود هورمون ذخیره‌شده به خون و ایجاد یک دوره موقت پرکاری شود. مصرف بیش از اندازه داروی تیروئید، دریافت زیاد ید و بعضی داروها نیز می‌توانند در ایجاد این وضعیت نقش داشته باشند. آزمایش TSH، ‏T4 و T3 چه چیزی را نشان می‌دهد؟ در بیشتر موارد پرکاری تیروئید، مقدار TSH پایین و T4 آزاد یا T3 بالا است. TSH از غده هیپوفیز ترشح می‌شود و وقتی هورمون تیروئید در خون زیاد باشد، هیپوفیز ترشح TSH را کاهش می‌دهد. پایین‌بودن TSH به‌تنهایی همیشه برای تشخیص علت بیماری کافی نیست و باید همراه با T4، ‏T3، علائم و شرایط بیمار تفسیر شود. پزشک ممکن است برای تشخیص علت، آزمایش آنتی‌بادی‌های تیروئید، اسکن و سنجش جذب تیروئید یا در شرایطی سونوگرافی درخواست کند. انتخاب این بررسی‌ها برای همه بیماران یکسان نیست. پرکاری تیروئید چه عوارضی دارد؟ پرکاری درمان‌نشده یا کنترل‌نشده می‌تواند باعث افزایش یا بی‌نظمی ضربان قلب، از جمله فیبریلاسیون دهلیزی، تشدید بیماری قلبی، کاهش تراکم استخوان، ضعف عضلات و مشکلات باروری یا بارداری شود. بیماری چشمی تیروئید نیز ممکن است در افراد مبتلا به گریوز رخ دهد. طوفان تیروئیدی عارضه‌ای نادر اما بسیار خطرناک است. تب بالا، ضربان قلب بسیار سریع، بی‌قراری شدید، گیجی، استفراغ یا کاهش سطح هوشیاری در فرد مبتلا به پرکاری تیروئید نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است. پرکاری تیروئید چگونه درمان می‌شود؟ درمان به علت بیماری، شدت علائم، سن، وضعیت قلب، بارداری و شرایط فرد بستگی دارد. داروهای مهارکننده تولید هورمون تیروئید، ید رادیواکتیو و جراحی از درمان‌های اصلی هستند. گاهی داروهای کنترل‌کننده ضربان قلب و لرزش برای کاهش علائم تجویز می‌شوند، اما این داروها علت اصلی پرکاری را درمان نمی‌کنند. ید رادیواکتیو در بارداری و شیردهی استفاده نمی‌شود و انتخاب دارو در بارداری نیز ملاحظات ویژه‌ای دارد. برخی درمان‌ها ممکن است در ادامه باعث کم‌کاری تیروئید و نیاز به هورمون جایگزین شوند. داروهای ضدتیروئید باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شوند. اگر هنگام مصرف این داروها تب، گلودرد شدید، زردی پوست یا چشم، ادرار تیره یا درد شکم ایجاد شد، بیمار باید سریعاً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرد. دارو را خودسرانه شروع، قطع یا کم‌وزیاد نکنید. اگر تپش قلب مداوم، کاهش وزن ناخواسته، لرزش دست، تعریق زیاد، عدم تحمل گرما، بیرون‌زدگی چشم یا نتیجه غیرطبیعی آزمایش تیروئید دارید، برای بررسی علت به پزشک معالج مراجعه کنید. درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش، گیجی یا ضربان قلب بسیار سریع نیازمند ارزیابی فوری است. این ویدیو با حضور دکتر علی جمشیدی‌فرد، فوق تخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم، در بیمارستان عرفان نیایش تهیه شده است. این برنامه برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه پزشک معالج نیست. برای مشاهده ویدیوهای علمی درباره تیروئید، دیابت، چاقی و بیماری‌های غدد، کانال را دنبال کنید و زنگوله را بزنید. #پرکاری_تیروئید #تیروئید #تپش_قلب #لاغری #اضطراب #لرزش_دست #گریوز #آزمایش_TSH #غدد #دکتر_علی_جمشیدی_فرد #بیمارستان_عرفان_نیایش #دکتر_نیک_پژوه #Hyperthyroidism #Thyroid #GravesDisease #TSH #Endocrinology #DrAliJamshidifard #ErfanNiayeshHospital #DrNikpajouh