ปลาร้า l นาฏศิลป์สร้างสรรค์ระดับชาติ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ครั้งที่ 7

ปลาร้า ผู้สร้างสรรค์ : นางสาวฐาปณีย์ สถาพรเจริญชัย, นางสาวสุภนิดา แซ่อั้ง, นายภาณุเดช เทพมณี, นายราอีส ศรีหานาม คณะศิลปนาฏดุริยางค์ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ แนวคิดในการสร้างสรรค์งาน การถนอมอาหารในสมัยก่อนเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะอาหารทั้งหมดมาจากการหาของป่าและล่าสัตว์ จึงจำเป็นต้องมีการจัดการอาหารที่ดี เพื่อเก็บไว้กินในยามวิกฤตเมื่อแหล่งอาหารจากธรรมชาติขาดแคลน เช่น ในฤดูร้อนที่มีสภาพอากาศแห้งแล้ง ดังนั้นการมีชีวิตรอดในยุคที่ไม่มีเทคโนโลยีอำนวยความสะดวก จึงต้องมีทักษะการถนอมอาหาร เช่น การหมักปลาร้า เพื่อมิให้ปลาที่หามาได้อย่างลำบากนั้นก็จะต้องเน่าเสียไปทั้งหมด จึงเกิดเป็นภูมิปัญญาการถนอมอาหารที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานของชาวอีสาน ในปัจจุบันปลาร้าไม่เพียงปรากฏอยู่ในไหตามครัวเรือนของชาวอีสาน แต่ถูกนำมาใส่บรรจุภัณฑ์โดยการผลิตจากอุตสาหกรรม นำไปสู่ช่องทางการจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ ปลาร้าจึงเป็นภูมิปัญญาดั้งเดิมของชาวอีสานที่สามารถยกระดับคุณค่าการถนอมอาหาร และเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมด้านอาหารได้ก้าวไกลถึงระดับโลก นำสู่การสร้างสรรค์การแสดงนาฏศิลป์สู่ภูมิปัญญาไทย รูปแบบการแสดง ช่วงที่ 1 แสดงให้เห็นถึงการหาปลาซึ่งเป็นวัตถุดิบที่สามารถพบได้จากแหล่งน้ำต่าง ๆ ตามธรรมชาติ ในรูปแบบของระบำผสมผสานกับการบอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิตของคนอีสาน ช่วงที่ 2 สื่อให้เห็นถึงกรรมวิธีการถนอมอาหารแบบดั้งเดิมของชาวอีสาน บอกเล่าเรื่องราวผ่านความสนุกสนานของหญิงและชายที่ร่วมกันปรุงแต่งรสชาติของปลาด้วยการหมักให้เกิดเป็นอาหารเลิสรส โดยขนานนามว่า “ปลาร้า” ช่วงที่ 3 จากภูมิปัญญาชาวบ้านมาสู่การแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ปลาร้าในด้านอุตสาหกรรม ที่ได้รับการยอมรับจากทั่วโลก นับเป็นการยกระดับปลาร้าและเพิ่มคุณค่าภูมิปัญญาดั้งเดิมให้คงอยู่สืบต่อไป องค์ประกอบในการแสดง ผู้แสดง คัดเลือกนักแสดง ทั้งนักแสดงชาย และหญิง ทั้งหมด 10 คน เครื่องแต่งกาย ประยุกต์เครื่องแต่งกายขึ้นใหม่โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากชุดอีสานพื้นเมืองแบบดั้งเดิม มาสร้างสรรค์ตามแนวคิดของคณะผู้ศึกษา และคงเอกลักษณ์การนุ่งซิ่นของผู้หญิงชาวอีสานเอาไว้ เพลงหรือดนตรี บรรเลงด้วยเครื่องดนตรีพื้นบ้านอีสานผสมเครื่องดนตรีสากล อุปกรณ์ ไห ขวดปลาร้า