महाराष्ट्रातील डोंगररांगा व नद्यांची खोरे | महाराष्ट्रातील ४ प्रमुख जलविभाजक व नदी खोरे

📌 महाराष्ट्रातील डोंगररांगा व नद्यांची खोरे (How Mountain Ranges Divide Rivers) महाराष्ट्राच्या भूगोलाचा अभ्यास करताना नद्यांचा प्रवाह आणि त्यांचे खोरे समजून घेण्यासाठी डोंगररांगांचे स्थान समजणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे [1, 4]. सह्याद्री पर्वतातून पूर्वेकडे पसरलेल्या उपरांगा 'जलविभाजक' (Water Dividers) म्हणून काम करतात आणि नद्यांची खोरी एकमेकांपासून वेगळी करतात [1]. कसे करतात हे डोंगर जलविभाजनाचे काम? १. सातपुडा पर्वतरांग: नर्मदा आणि तापी नदी खोऱ्याचे विभाजन करते [2, 5]. २. सातमाळा-अजिंठा डोंगररांग: तापी आणि गोदावरी नदी खोऱ्याचे विभाजन करते [2, 6]. ३. हरिश्चंद्र-बालाघाट डोंगररांग: गोदावरी आणि भीमा नदी खोऱ्याचे विभाजन करते [2, 7]. ४. शंभू-महादेव डोंगररांग: भीमा आणि कृष्णा नदी खोऱ्याचे विभाजन करते [2, 8]. 💡 उत्तर-दक्षिण क्रम लक्षात ठेवण्यासाठी मास्टर ट्रिक: 'वि न सा ता सा गो ह भी मा कृ' (विंध्य - नर्मदा - सातपुडा - तापी - सातमाळा - गोदावरी - हरिश्चंद्र - भीमा - महादेव - कृष्णा) [3]. हा व्हिडिओ MPSC (राज्यसेवा, PSI, STI, ASO) आणि इतर स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे [9]. 📚 संकल्पना: जलविभाजक (Water Dividers) व नदी प्रणाली [1] 📍 विषय: महाराष्ट्राचा भूगोल (Maharashtra Geography) [9] मजकूर आवडल्यास Video ला Like करा, Share करा आणि Channel ला Subscribe करायला विसरू नका! 🔔