आसान तर्पण विधि हिंदी मे easy tarpan विधि
शैव पं यागेश्वर त्रिपाठी (रुद्राभिषेक)
0:00 / 0:00
आसान तर्पण विधि हिंदी मे easy tarpan विधि
5 580 просмотров · 7 дн. назад
शैव पं यागेश्वर त्रिपाठी (रुद्राभिषेक)
827 подписчиков
5 580 просмотров · 7 дн. назад
तर्पण के लिए सोना, चाँदी, ताँबा या काँसे का पात्र शुभ माना गया है। मिट्टी और लोहे का पात्र वर्जित बताया गया है। कुशा के अग्र भाग से देवताओं का, मध्य से मनुष्यों का तथा मूल और अग्र भाग से पितरों का तर्पण करें।
1. संकल्प
मैं आज ........ नामक माता तथा ........ नामक पिता का ........ नामक पुत्र, अपने समस्त कुल-गोत्र के पितरों की प्रसन्नता एवं आशीर्वाद प्राप्ति तथा धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष रूपी पुरुषार्थ की प्राप्ति हेतु अपने घर में देवर्षि, मनुष्य एवं पितृ तर्पण करने का संकल्प करता हूँ।
2. देव एवं ऋषि तर्पण
पूर्व दिशा की ओर मुख करें। यज्ञोपवीत सव्य रखें। दाहिना घुटना भूमि पर लगाकर बैठें। अर्घ्य पात्र में चावल और कुश रखें। देवतीर्थ से जल की एक-एक अंजलि दें।
आवाहन मंत्र: ब्रह्मादयः सुराः सर्वे ऋषयः सनकादयः। आगच्छन्तु महाभागा ब्रह्माण्डोदरवर्तिनः॥
देव तर्पण: ॐ ब्रह्मा तृप्यताम्। ॐ विष्णुस्तृप्यताम्। ॐ रुद्रस्तृप्यताम्। ॐ प्रजापतिस्तृप्यताम्। ॐ देवास्तृप्यन्ताम्। ॐ छन्दांसि तृप्यन्ताम्। ॐ वेदास्तृप्यन्ताम्। ॐ ऋषयस्तृप्यन्ताम्। ॐ पुराणाचार्यास्तृप्यन्ताम्। ॐ गन्धर्वास्तृप्यन्ताम्। ॐ नागास्तृप्यन्ताम्। ॐ सागरास्तृप्यन्ताम्। ॐ पर्वतास्तृप्यन्ताम्। ॐ सरितस्तृप्यन्ताम्। ॐ मनुष्यास्तृप्यन्ताम्।
ऋषि तर्पण: ॐ मरीचिस्तृप्यताम्। ॐ अत्रिस्तृप्यताम्। ॐ अङ्गिरास्तृप्यताम्। ॐ पुलस्त्यस्तृप्यताम्। ॐ पुलहस्तृप्यताम्। ॐ क्रतुस्तृप्यताम्। ॐ वसिष्ठस्तृप्यताम्। ॐ प्रचेतास्तृप्यताम्। ॐ भृगुस्तृप्यताम्। ॐ नारदस्तृप्यताम्।
3. प्रजापत्य / मनुष्य ऋषि तर्पण
उत्तर दिशा की ओर मुख करें। जनेऊ और गमछे को कंठी की तरह धारण करें।
ॐ सनकस्तृप्यताम् — २
ॐ सनन्दनस्तृप्यताम् — २
ॐ सनातनस्तृप्यताम् — २
ॐ कपिलस्तृप्यताम् — २
ॐ आसुरिस्तृप्यताम् — २
ॐ वोढुस्तृप्यताम् — २
ॐ पञ्चशिखस्तृप्यताम् — २
4. दिव्य पितृ तर्पण
दक्षिण दिशा की ओर मुख करें और जनेऊ अपसव्य करें।
ॐ कव्यवाहनस्तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
ॐ सोमस्तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
ॐ यमस्तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
ॐ अर्यमा तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
5. यम तर्पण
ॐ यमाय नमः — ३
ॐ धर्मराजाय नमः — ३
ॐ मृत्यवे नमः — ३
ॐ अन्तकाय नमः — ३
ॐ वैवस्वताय नमः — ३
ॐ कालाय नमः — ३
ॐ सर्वभूतक्षयाय नमः — ३
ॐ औदुम्बराय नमः — ३
ॐ दध्नाय नमः — ३
ॐ नीलाय नमः — ३
ॐ परमेष्ठिने नमः — ३
ॐ वृकोदराय नमः — ३
ॐ चित्राय नमः — ३
ॐ चित्रगुप्ताय नमः — ३
6. मनुष्य पितृ तर्पण
अपने पितृगणों का नाम और गोत्र बोलते हुए प्रत्येक के लिए तिल सहित जल की तीन-तीन अंजलि दें।
मम पिता तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
मम पितामहः तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
मम प्रपितामहः तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
मम माता तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्यै स्वधा — ३
मम पितामही तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्यै स्वधा — ३
ननिहाल पक्ष: मम मातामहः तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
मम प्रमातामहः तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्मै स्वधा — ३
मम मातामही तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्यै स्वधा — ३
मम प्रमातामही तृप्यताम्। इदं गङ्गाजलं तस्यै स्वधा — ३
7. सार्वत्रिक तर्पण
देवासुरास्तथा यक्षा नागा गन्धर्वराक्षसाः। पिशाचा गुह्यकाः सिद्धाः कूष्माण्डास्तरवः खगाः॥ जलेचरा भूनिलया वाय्वाधाराश्च जन्तवः। तृप्तिमेते प्रयान्त्वाशु महत्तेनाम्बुनाखिलाः॥
नरकेषु समस्तेषु यातनासु च ये स्थिताः। तेषामाप्यायनायैतद् दीयते सलिलं मया॥
येऽबान्धवा बान्धवा वा येऽन्यजन्मनि बान्धवाः। ते तृप्तिमखिला यान्तु यश्चास्मत्तोऽभिवाञ्छति॥
8. वस्त्र-निष्पीडन
ये के चास्मत्कुले जाता अपुत्रा गोत्रिणो मृताः। ते गृह्णन्तु मया दत्तं वस्त्रनिष्पीडनोदकम्॥
9. भीष्म तर्पण
भीष्मः शान्तनवो वीरः सत्यवादी जितेन्द्रियः। आभीरभ्दिरवाप्नोतु पुत्रपौत्रोचितां क्रियाम्॥
10. सूर्य को अर्घ्य
एहि सूर्य सहस्रांशो तेजोराशे जगत्पते। अनुकम्पय मां भक्त्या गृहाणार्घ्यं दिवाकर॥
ॐ ब्रह्मणे नमः। ॐ अग्नये नमः। ॐ पृथिव्यै नमः। ॐ औषधिभ्यो नमः। ॐ वाचे नमः। ॐ महद्भ्यो नमः। ॐ विष्णवे नमः। ॐ अद्भ्यो नमः। ॐ अपाम्पतये नमः। ॐ वरुणाय नमः।
11. तर्पण समर्पण
मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर। यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे॥
यदक्षरं पदभ्रष्टं मात्राहीनं च यद्भवेत्। तत्सर्वं क्षम्यतां देव प्रसीद परमेश्वर॥