Một phản ứng hoá học ở Tokyo làm được điều chỉ sự sống làm được | Nobel Hoá học 2026
Minh Vấn Đáp
0:00 / 0:00
Một phản ứng hoá học ở Tokyo làm được điều chỉ sự sống làm được | Nobel Hoá học 2026
24 777 просмотров · 22 ч назад
Minh Vấn Đáp
1,07 тыс. подписчиков
24 777 просмотров · 22 ч назад
Ngày 7/10/2026, giải Nobel Hoá học được trao cho Henri Kagan và Kenso Soai vì đã ép được hoá học "chọn một tay": nhiều phân tử có hai dạng soi gương như bàn tay trái và phải, sự sống chỉ dùng một dạng, còn ống nghiệm luôn ra 50/50. Video đi từ hai lọ mùi bạc hà và thì là là cùng một phân tử, qua cái nhíp của Pasteur, bản thiết kế ba ô của Frank năm 1953, cái ghế dự bị của Kagan năm 1986, tới phản ứng tự tung đồng xu của Soai năm 2003, và nói đúng mức Hội đồng Nobel tự đặt: đây là bằng chứng chuyện ấy xảy ra được, chưa phải lời giải cho nguồn gốc sự sống.
Các phần:
0:00 Hai lọ, một phân tử
1:39 Pasteur và cái nhíp (1848)
3:41 Vì sao 50/50, và thước đo độ lệch
5:06 Ba ô trống của Frank (1953)
7:31 Vì sao phải làm được: thalidomide
9:18 Kagan nghĩ khác (1986)
11:48 Soai mò mẫm: 1990, 1995, 2003
14:24 Phản ứng tung đồng xu
16:35 Ngày 7/10/2026
18:33 Chưa hẳn là lời giải: lần ngược về hai cái lọ
20:16 Thích, đăng ký, bình luận
Nguồn của các con số trong video:
Wikipedia: Carvone (R-(−)-carvone spearmint; S-(+)-carvone caraway, 40–60% of dill seed oil); Blank & Grosch (1991), J. Food Sci. 56:63 (no carvone in dill herb oil)
Royal Swedish Academy of Sciences, Press release 7 Oct 2026, The Nobel Prize in Chemistry 2026
Reuters, 7 Oct 2026 (Reuters unable to reach Kagan; his daughter Véronique Le Deunff); Wikipedia: Henri B. Kagan (born 15 Dec 1930)
Reuters via Al Jazeera, 7 Oct 2026; GEN News, 7 Oct 2026 (Soai by phone to the press conference)
Royal Swedish Academy of Sciences, Press release 7 Oct 2026
Soai et al. (2003), Tetrahedron: Asymmetry 14:185–188; Nobel Scientific background 2026, Fig. 8
Nobel popular science background 2026 (Pasteur, tartaric acid); Pasteur (1848), C. R. Acad. Sci. 26:535; Wikipedia: Louis Pasteur (1848, tweezers)
Nobel popular science background 2026 (Pasteur 1857 fermentation)
Royal Swedish Academy of Sciences, Popular science background 2026: They solved chemistry’s asymmetric mystery
Nobel popular science background 2026 (Marckwald, early 1900s)
Frank, F. C. (1953), Biochim. Biophys. Acta 11:459–463; Nobel Scientific background 2026
Wikipedia: Thalidomide (first marketed 1957, withdrawn Nov 1961, over 10,000 children in 46 countries); Nobel popular science background 2026
Wikipedia: Thalidomide (R sedative, S teratogenic; in vivo chiral inversion), citing Eriksson et al. (1995) Chirality 7:44 and Reist et al. (1998) Chem. Res. Toxicol. 11:1521 and Eriksson et al. (1998) Chirality 10:223
Puchot, Samuel, Dunach, Zhao, Agami & Kagan (1986), J. Am. Chem. Soc. 108:2353–2357; Nobel Scientific background 2026
Kitamura, Okada, Suga & Noyori (1989), J. Am. Chem. Soc. 111:4028–4036; Nobel Scientific background 2026, Fig. 4
Soai, Shibata, Morioka & Choji (1995), Nature 378:767–768; Soai (2019), Proc. Jpn. Acad. Ser. B 95:89–110; Nobel popular science background 2026
Soai, Niwa & Hori (1990), Chem. Commun. 982–983; Nobel Scientific background 2026
Nobel Scientific background 2026, p. 10 (erosion of ee in autocatalysis without inhibition)
Sato, Urabe, Ishiguro, Shibata & Soai (2003), Angew. Chem. Int. Ed. 42:315–317; Nobel Scientific background 2026, Fig. 7
Nobel Scientific background 2026 (P. Somfai), pp. 3–4, 13
Singleton & Vo (2002), J. Am. Chem. Soc. 124:10010–10011; Singleton & Vo (2003), Org. Lett. 5:4337–4339
Nobel Scientific background 2026, p. 12 (refs 76–78: circularly polarised light, minerals and crystals, isotope chirality)
GEN News, 7 Oct 2026 (P. Somfai, press conference and interview); Al Jazeera, 7 Oct 2026
Wikipedia: Henri B. Kagan (2001 omission; letter of minister R.-G. Schwartzenberg); RSC News 7 Oct 2026; Nobel Foundation statutes (max. three laureates)
Nobel Scientific background 2026, pp. 14–16 (Athavale…Denmark 2020, Nat. Chem. 12:412; Trapp et al. 2020)
Olfactory receptors are G-protein-coupled receptor proteins (Buck & Axel 1991, Cell 65:175); enantiomer discrimination of carvone: Wikipedia: Carvone
Về video này: Hình, giọng đọc được làm với sự hỗ trợ của công cụ AI. Mọi con số đã được đối chiếu với các nguồn ở trên. Các nhà khoa học trong phim được vẽ chung chung, không phải chân dung.
#khoahoc #Nobel2026 #hoahoc