रापण - कोकणातील पारंपारीक मासेमारी. #dipakpersonal

रापण म्हणजे समुद्रात मोठी जाळी टाकून ती दोन्ही बाजूंनी अनेक मच्छीमारांनी हाताने किनाऱ्यावर ओढून आणण्याची पद्धत. इंग्रजीत याला shore seine fishing असे म्हणतात. मालवण परिसरातील पारंपरिक मासेमारीच्या पद्धतींपैकी रापण ही एक महत्त्वाची पद्धत आहे. 🐟 रापण कशी केली जाते? पहाटेची तयारी मच्छीमार पहाटेच्या सुमारास रापणीची मोठी जाळी घेऊन समुद्राकडे जातात. समुद्रात जाळी पसरवणे जाळी समुद्रात मोठ्या वक्र/“U” आकारात पसरवली जाते. त्यामुळे माशांचा एक भाग त्या जाळीच्या आत येतो. दोन्ही बाजूंनी जाळी ओढणे जाळीची दोन्ही टोके किनाऱ्यावर आणली जातात. त्यानंतर अनेक मच्छीमार एकाच तालात, हळूहळू जाळी किनाऱ्याकडे ओढतात. सगळ्यांचे Teamwork हे एकट्या माणसाचे काम नाही. उपलब्ध अभ्यासानुसार रापण ओढण्यासाठी साधारण 10 ते 50 लोक सहभागी होऊ शकतात. जाळी किनाऱ्यावर आली की मासळी वेगळी केली जाते जाळीमध्ये आलेली मासळी जमा केली जाते आणि नंतर तिची वर्गवारी व विक्री केली जाते. 🐠 रापणीत कोणते मासे मिळतात? रापणीत त्या वेळच्या समुद्रातील उपलब्धतेनुसार वेगवेगळी मासळी मिळू शकते. बांगडा, पापलेट, विविध स्थानिक समुद्री मासे तसेच इतर समुद्री जीव जाळ्यात येऊ शकतात. कधीकधी अपेक्षित नसलेले समुद्री जीवही जाळ्यात येतात. उदाहरणार्थ, 2021 मध्ये चिवला बीचवर रापणीच्या जाळ्यात 15 पेक्षा जास्त डॉल्फिन अडकल्या होत्या आणि मच्छीमारांनी त्यांना पुन्हा समुद्रात सोडले. 🌊 चिवला बीच आणि रापण चिवला बीच हा मालवण शहरालगतचा किनारा असून, येथे स्थानिक मच्छीमारांची वस्ती आणि पारंपरिक मासेमारीची परंपरा दिसते. चिवला बीचवर रापण पाहण्यासाठी पर्यटकही येतात. रापण ही फक्त मासे पकडण्याची पद्धत नाही; ती मच्छीमारांच्या सामूहिक श्रमाची आणि कोकणच्या समुद्राशी जोडलेल्या जीवनपद्धतीची परंपरा आहे. रापणीत वापरली जाणारी अनेक पारंपरिक साधने आणि त्यांची स्थानिक नावे आता दुर्मीळ होत असल्याचेही कोकणातील लेखांमध्ये नमूद केले आहे. #dipakpersonal #fishing #fish #fishvideo #kokan #indianfishing