Klauzule bezkarności. Rozważania na tle trójpodziału władzy

Wybrane tezy rozprawy habilitacyjnej zaprezentuje dr Witold Zontek (UJ). Na prawo karne spojrzeć można zawsze w dwóch perspektywach. Pierwszej, tej chyba najbardziej intuicyjnej, jako na zestaw przepisów przewidujących kary za określone negatywnie wartościowane zachowania. Drugiej jako na złożony system zasad i reguł odpowiedzialności za realizację tychże zachowań. Referat dotyczyć będzie pewnego konstytucyjnego i ustrojowego tła jednej z grup okoliczności, które sprawiają, że pomimo realizacji znamion typu czynu zabronionego sprawca pozostaje bezkarny. Chodzi zaś o brak podlegania karze jako konsekwencja zachowania lub zdarzenia występującego już po realizacji znamion typu czynu zabronionego (tzw. okoliczności postdeliktualne). Mając na uwadze szereg rozwiązań kodeksowych, które służą redukcji odpowiedzialności powstaje pytanie, na ile w naszym systemie jest miejsce na kolejny rodzaj przesłanek, które finalnie prowadzą do bezkarności i czy w istocie obecne rozwiązania w tym obszarze są dogmatycznie spójne. Nie jest bowiem wykluczone, że rozwiązanie z art. 59a k.k. stanowiło próbę generalnej racjonalizacji rozproszonego systemu reakcji karnej i przejaw usystematyzowania racji stojących za tą specyficzną grupą przesłanek stanowiło pomost miedzy nieco demonizowanym oportunizmem ściągania, a realiami niewydolności sprawiedliwościowej systemu opartego na konserwatywnie postrzeganym legalizmie. By jednak móc sensownie dyskutować o tym specyficznym obszarze braku odpowiedzialności karnej należy na zagadnienie to spojrzeć wieloaspektowo i przesądzić wiele założeń wejściowych, bynajmniej nie wyłącznie o karnistycznej proweniencji. Prawo karne materialne, co jest naturalnie truizmem, ustanawiane jest w drodze ustawy, a wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych sprawowany jest przez sądy. Ponadto zgodnie z art. 10 Konstytucji RP ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Dopiero głębsza refleksja i ustalenie, jakie role pełni sądownictwo w demokratycznym państwie prawa w obszarze odpowiedzialności karnej i jak wyglądają jego relacje z władzą ustawodawczą, pozwoli lepiej ocenić, na ile wyłączenie odpowiedzialności karnej z uwagi na zdarzenia postdeliktualne realizuje cele prawa karnego i jaki może mieć zakres. Ustawodawca w specyficzny sposób deleguje swoje kompetencje, przekazując w ręce sądów sprawowanie wymiaru sprawiedliwości w tym specyficznym wycinku odpowiedzialności karnej. Należy zastanowić się w jakim zakresie jest to jego przywilej, a na ile ma on ustrojowy obowiązek przekazania tego rodzaju kompetencji w ręce niezależnego sądu i niezawisłego sędziego. W końcu konstytucyjny zwrot „sprawowanie wymiaru sprawiedliwości” stanowi bardzo ważną poszlakę dla poprawnego ustalenia relacji pomiędzy władzami. Co znaczy sprawować ów wymiar sprawiedliwości? W jakim zakresie sąd może być skrępowany decyzją ustawodawcy? Jak stanowczy w swoich rozstrzygnięciach normatywnych może być ustawodawca kształtując podstawy pociągania do odpowiedzialności karnej i jednocześnie wskazywania, kiedy z tego należy zrezygnować. Nie można także uciec od pytania – czy istnieje w przedmiocie wymiaru sprawiedliwości w prawach karnych jakiś zrąb, modelowe minimum władzy sądu w demokratycznym państwie prawa, której żadnej ustawodawca nie może odebrać, a z innej perspektywy – musi przekazać na ręce sędziów. Co w tym kontekście oznacza chyba już wyłącznie mityczny i nade wszystko opacznie odczytywany monteskiuszowski trójpodział władz? Zwłaszcza, że zasadnie można twierdzić, że obecnie koncepcje Francuza niewiele mają już wspólnego z nowoczesnym państwem. Zebranie będzie transmitowane na kanale YouTube Katedry Prawa Karnego UJ.    / @katedraprawakarnegouj6535   oraz na kanale zoom https://l.facebook.com/l.php?u=https%...[0]=AT0jm0cW5iN-9XfTHT0IQ0LScuyjcFrIEjmAJlLQcNXG0VKIC5LbGsSM2uFU6_2G-YUeLdAPKVlm8hG5w9y7i4Uv9CXu94KHMsFwmmUvYHUUM9de5qiKtEwinwfezvWNyQeiLcZIfTf2CdHHOhWMKJWTFJd-uCuX3FWoHJ2dvMiabfo