ÖKSÜZ KIZ

ÖKSÜZ KIZ VE AY DEDE Türk mitolojisinde, Eski çağlarda, üvey annesinin zulmüne uğrayan öksüz bir kız yaşarmış. Derdini insanoğluna söyleyemeyen kız, her gece dama çıkar, Gök’ün kutlu ışığı Ay Dede’ye yakarırmış. Ay hilal olduğunda kızın yüzüne umut doğar, bedir olduğunda ruhu ışıkla dolarmış. Ay karanlığa çekilince yıldızlar ona yoldaş olurmuş. Gök gürlediğinde ise kız korkuyla Ay Dede’ye seslenirmiş. İnanılırmış ki Ay Dede, öksüzlerin gözyaşını göğe taşır; yıldızlara emanet edermiş. ÖKSÜZ KIZ Bakracında bir ay vardı, Su titredi, gök titredi. Ay uzaktan gülümsedi, Öksüz kızın yüzü güldü. Dam başında gece uzun, Yıldız suskun, gönlü hüzün. Bir Ay Dede dinler onu, Bir de gecenin sessizliği. Saklanma Ay Dede, bulutların ardına, Ben seni beklerim damların başında. Bir hilal bırak yeter karanlık dünyama, Bir tek sen dokunursun benim yalnızlığıma. Yağmur iner saçlarına, Şimşek düşer korkularına. Gökyüzüne kaldırır başını, Arar gecede tek arkadaşını. Saklanma Ay Dede, bulutların ardına, Ben seni beklerim damların başında. Bir hilal bırak yeter karanlık dünyama, Bir tek sen dokunursun benim yalnızlığıma. Ay kaybolur, kız bekler, Ay görünür, yüzü güler. Kimselere diyemediği Bütün derdini Ay Dede bilir. Şiir: Ahmet Aytaç TÜRK MİTOLOJİSİNDE: Ay Dede, diğer adlarıyla Ay Ata veya Ay Han, Tengricilik inancında ayı temsil eden kutlu, erkek bir tanrı ve göksel varlıktır. Gök Alemi'nin 6. katında yaşadığına inanılır. Kökeni ve Ailesi: Kayra Han ve Yer Tanrı'nın oğlu, Gün Ana'nın eşidir. Kardeşleri arasında Umay, Ülgen, Erlik, Kuyaş ve Gün Ana bulunur. İnsanlığın Atası: Efsanelere göre Ay Ata insanların ilk büyükbabası, Güneş Ana ise ilk büyükannesidir. Sembolizmi: Geceyi, dinginliği, bilgeliği ve soğuğu temsil eder. Ayın evreleri, insan hayatının saf başlangıçtan olgunluğa kadar olan aşamalarıyla ilişkilendirilir. Modern Kültüre Etkisi Eski Türk inancındaki bu ulu göksel figür, yüzyıllar içinde değişim geçirerek günümüz Türk halk kültüründe ve masallarında çocuklara uyku vakti hikayeler anlatan sevgi dolu "Ay Dede" figürüne dönüşmüştür.