Hoe de godsdienstoorlogen de wevers uit de tapijtstad verjoegen: Oudenaarde, Oost-Vlaanderen

In 1541 telde Oudenaarde 2.893 werkende ambachtslieden, en 2.115 van hen — drieënzeventig procent — zaten in de textiel. De grootste tak daarbinnen was het wandtapijt: 1.228 mensen, verdeeld over eenenveertig meesters. Elf jaar later kwam ongeveer vijfenzestig procent van alle wandtapijten die naar Spanje werden uitgevoerd uit deze ene stad aan de Schelde. Twee eeuwen later waren er nog drie meesters over, en in 1772 sloot het laatste atelier. Wat rest, zijn zevenendertig tapijten in een laatgotisch stadhuis waarvan één vleugel nooit is afgemaakt. Wat je leert • Hoe de nijverheid ontstond en werd georganiseerd: de eerste archiefvermelding uit 1368, het eigen ambacht van Sint-Barbara vanaf 1441 als lapmiddel tegen de crisis in het laken, en het uitbesteden van weefwerk aan het platteland van de kasselrij en het Land van Aalst • Wat een verdure is, waarom juist die groene loofwerktapijten de Oudenaardse specialiteit werden, en waarom het loof vandaag blauw oogt — met de ordonnantie van Karel V van 16 mei 1544 en het stadsmerk met de bril, dat in werkelijkheid een gotische A is • Hoe de godsdiensttroebelen de kennis het land uit joegen: de beeldenstorm van 1566, het edict van Alva en de eenenvijftig terechtstellingen van 1567, het calvinistische stadsbestuur van 1578 tot 1582, de belegering door Farnese van 19 april tot 5 juli 1582, en een stad met platteland die van drieëndertigduizend inwoners tot ongeveer de helft terugviel • Waarom de nijverheid daarna niet meer opstond: de opleving onder Frans bestuur tussen 1668 en 1678, de wevers die in Gouda en Delft opnieuw begonnen, drie overgebleven meesters in 1749, het laatste atelier in 1772, en de zevenendertig wandtapijten die het MOU vandaag bewaart Educatief en historisch materiaal. Belangrijkste bronnen • Universiteit Leiden, Dutch Revolt — de plaatsbeschrijving van Oudenaarde met 1566, 1567, 1572, 1578 en 1582 en de bevolkingscijfers (dutchrevolt.library.universiteitleiden.nl) • Universiteit Gent — Elien Doesselaere, Twist ende groote beroerte. Opstand in Oudenaarde in 1539-1540, masterproef geschiedenis, met de ambachtstelling van 1541 en de brief van Filips de Lalaing (lib.ugent.be) • Inventaris Onroerend Erfgoed Vlaanderen — het thema Oudenaarde, met de keure van Sint-Barbara uit 1441 en het stadhuis van Hendrik van Pede uit 1526-1536 (inventaris.onroerenderfgoed.be) • Stad Oudenaarde — de pagina's over het MOU, de wandtapijten en het weversmerk met de bril, en de aankoop van een Alexandertapijt bij Sotheby's in 2019 (oudenaarde.be) • DBNL, Ons Erfdeel — de bespreking Meer dan groen. Oudenaardse wandtapijten, bij de studie van Ingrid De Meûter en Martine Vanwelden (dbnl.org) — en andere bronnen #geschiedenis #Vlaanderen #Oudenaarde #wandtapijten #VlaamseArdennen