İlk İnsanlar Buzul Çağında Nasıl Hayatta Kaldı? | 20 Bin Yıl Önce Anadolu’da Kış
Zaman Kazısı
0:00 / 0:00
İlk İnsanlar Buzul Çağında Nasıl Hayatta Kaldı? | 20 Bin Yıl Önce Anadolu’da Kış
951 просмотр · 10 дн. назад
Zaman Kazısı
14 подписчиков
951 просмотр · 10 дн. назад
İlk insanlar buzul çağında nasıl hayatta kaldı? Kombi yok, buzdolabı yok, elektrik yok. Yirmi bin yıl önce Anadolu bugünden 9–11 derece daha soğuktu.
Bu videoda o kışı sen yaşıyorsun ve dört tehlikeyle karşılaşıyorsun: dondurucu soğuk, mağaranın gerçek sahibi olan dev ayılar, karın altında kaybolan yiyecek ve on dört saat süren karanlık. Cevaplar Anadolu'nun mağaralarında: Yarımburgaz, Üçağızlı, Pınarbaşı, Öküzini ve Çatalhöyük.
Senin evinde kışlık olarak ne hazırlanır? Yorumlara yaz.
BÖLÜMLER
0:00 Bugünün kışı, 20 bin yıl önceki kış
1:37 Buzul çağında Anadolu ne kadar soğuktu?
2:07 Birinci tehlike soğuk
3:03 Giysi üzerinde taşıdığın ateş
4:20 İkinci tehlike mağaranın sahibi
5:47 Pınarbaşı kaya ve ocak
6:38 Üçüncü tehlike açlık
7:25 Taş devrinin konservesi
8:10 Dördüncü tehlike karanlık
9:00 Buzlar çekilince Çatalhöyük
9:37 Resmin tamamı ve kışlık hazırlığı
KAYNAKLAR
▸ Anadolu 9–11 °C daha soğuktu: Candaş, Sarıkaya, Köse, Şen, Çiner (2020), Journal of Quaternary Science. Isparta Dedegöl Dağı'ndaki buzul kalıntıları incelendi (İTÜ).
▸ Türümüz 300 bin yıl önce Afrika'da ortaya çıktı: Hublin vd. (2017), Nature. Fas, Jebel Irhoud fosilleri.
▸ Çıplak insan ancak 30 °C civarında ısınmadan durabilir: American Meteorological Society, Glossary of Meteorology, "thermoneutrality".
▸ 790 bin yıllık ateş izleri: Goren-Inbar vd. (2004), Science. Geşer Benot Yakov'da yanmış çakmaktaşları.
▸ İnsanlar en az 83 bin yıldır giyiniyor: Toups vd. (2011), Molecular Biology and Evolution. Elbise biti ile baş bitinin ayrılma zamanı.
▸ 50 bin yıllık kemik iğne: Archaeology Magazine (2016). Sibirya, Denisova Mağarası.
▸ Üçağızlı'da kemik aletler ve kabuk boncuklar (41–29 bin yıl önce): Kuhn vd. (2009); Stiner, Kuhn, Güleç (2013), Journal of Human Evolution.
▸ Yarımburgaz'da 5 binden fazla ayı kemiği, kış uykusu ini: Stiner, Arsebük, Howell (1996), Geoarchaeology.
▸ Mağara ayısı 350–600 kg, çoğunlukla bitkiyle beslenirdi: mağara ayısı (Ursus spelaeus) genel kaynakları.
▸ Pınarbaşı kaya sığınağı, yerinde ocaklar ve kül katmanları (yaklaşık 16 bin yıl önce): Baird ve Mustafaoğlu, BIAA Heritage Turkey 13.
▸ Öküzini'de mevsimlik av ve sonbahar toplayıcılığı (badem, fıstık, palamut): Atıcı (2009) ve Öküzini kazı yayınları.
▸ Taş devrinin konservesi, 9 hafta korunan ilik: Blasco, Barkai, Rosell, Gopher (2019), Science Advances. Kesem Mağarası.
▸ Buzul çağının sonu, yaklaşık 11.700 yıl önce: Uluslararası Stratigrafi Komisyonu, Holosen'in başlangıcı.
▸ Çatalhöyük'te çatıdan girilen penceresiz evler: National Geographic (2019).
▸ Çatalhöyük evlerinde tahıl, meyve ve yemiş depoları: Bogaard vd. (2009), Antiquity.
Karakterler ve sahneler temsilidir; her bilgi yukarıdaki kaynaklara dayanıyor.
#ilkinsanlar #buzulçağı #anadolu #arkeoloji #tarih