آیا سرنوشت ما از قبل نوشته شده؟

آیا ما واقعاً در تصمیم‌هایمان آزادیم یا مثل سنگی در هوا، فقط توهمِ اختیار داریم؟ و اگر خدا بی‌نهایت مهربان و قادر است، چرا جهان پر از رنج، قحطی و بی‌عدالتی است؟ در نوامبر ۱۶۷۶، در اتاقی کوچک و بارانی در لاهه هلند، یکی از عجیب‌ترین ملاقات‌های تاریخ اندیشه رقم خورد. گوتفرید لایبنیتس، نابغه‌ی جاه‌طلب و درباری، پنهانی به دیدن باروخ اسپینوزا رفت؛ عینک‌ساز منزوی و تکفیرشده‌ای که تمام اروپا او را «خطرناک‌ترین مرد قرن» می‌نامیدند. اسپینوزا که از ثروت و کرسی استادی دانشگاه گذشته بود، خدایی را معرفی کرد که بالای ابرها ننشسته، بلکه خودِ طبیعت و قوانین تغییرناپذیر آن است. در این اپیزود از «طومار»، با تکیه بر کتاب «گفتگوهای فلسفی خیالی» اثر کنت بینمور و آثار به جا مانده از این دو متفکر بزرگ، به درون آن اتاق تاریک رفته‌ایم تا سه شب مناظره‌ی نفس‌گیر آن‌ها را بشنویم. 🕯️ در این اپیزود می‌شنوید: • چرا اسپینوزا در ۲۴ سالگی تکفیر شد و ثروت هنگفت دوستش را رد کرد؟ • معنای واقعی عبارت مشهور «خدا یا همان طبیعت» (Deus sive Natura) چیست؟ • تمثیل سنگِ در حال پرواز: چرا اسپینوزا معتقد بود اراده‌ی آزاد فقط یک توهم است؟ • پاسخ لایبنیتس به مسئله‌ی «شر» و نظریه‌ی بهترین جهان ممکن • تمثیل دو ساعت دیواری و ارتباط ذهن و بدن • لحظه‌ی تکان‌دهنده‌ی شک در پایان شب سوم و سرنوشت تراژیک هر دو فیلسوف 💬 نوبت شماست: در این مناظره‌ی تاریخی، حق را به کدام متفکر می‌دهید؟ جبرگرایی و یقینِ زاهدانه‌ی اسپینوزا یا خوش‌بینی و اختیارِ لایبنیتس؟ نظرتان را برایم در کامنت‌ها بنویسید؛ همه‌ی کامنت‌ها را با عشق می‌خوانم. 📜 اگر به تاریخ فلسفه، ادبیات و تقابل ایده‌های بزرگ علاقه دارید، کانال «طومار» را سابسکرایب کنید و زنگوله را بزنید تا اپیزودهای بعدی را از دست ندهید. #فلسفه #اسپینوزا #لایبنیتس #طومار #جبر_و_اختیار #تاریخ_فلسفه #پادکست_فلسفی #دارک_آکادمیا