Wykład "Prehistoryczne kamienne fortyfikacje z Góry Zyndrama - rozważania nad ich stylem i funkcją"

Wykład dra hab. Marcina Przybyły, prof. UJ (Instytut Archeologii UJ) wygłoszony w Muzeum Ziemi Sądeckiej 15 stycznia 2026 r. Odkryte w 2015 r. prehistoryczne fortyfikacje kamienne na Górze Zyndrama w Maszkowicach (powiat nowosądecki) dostarczają rzadkiej – w przypadku znalezisk z odległych epok – okazji do rozważań nad stylem i funkcją architektury obronnej. Wykład dra hab. Marcina Przybyły przybliża rodzaje fortyfikacji z pierwszej połowy II tysiąclecia p.n.e., które wykorzystują kamień jako materiał budowlany. W szczególności mowa o wspólnych cechach architektury protocyklopowej w Europie południowo-wschodniej. Mur z Góry Zyndrama jest właśnie budowlą tego typu. Wykład jest poświęcony także rozważaniom nad funkcją pierwszych kamiennych obwarowań w Europie, ze zwróceniem uwagi na potencjalne symboliczne znaczenie niektórych elementów tych budowli. Marcin S. Przybyła jest pracownikiem naukowym, kierownikiem Zakładu Epoki Brązu i Wczesnej Epoki Żelaza w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Zajmuje się badaniami nad epoką brązu w Europie, ze szczególnym uwzględnieniem dorzecza Dunaju. Interesuje się również rozwojem myśli teoretycznej w archeologii oraz możliwością wykorzystania osiągnięć współczesnego ewolucjonizmu w badaniach nad dawnymi populacjami. Wyniki swoich studiów ogłosił w kilkudziesięciu artykułach naukowych i książkach. Od 2010 roku kieruje badaniami wykopaliskowymi na Górze Zyndrama w Maszkowicach. Realizacja: Jacek Kurzeja Muzeum Ziemi Sądeckiej 2026