Spinoza — przeklęty przez swoich, podziwiany przez Einsteina

Baruch Spinoza – biografia. Film dokumentalny o autorze Etyki, którego własna gmina przeklęła na zawsze, a Albert Einstein wyznał, że wierzy w jego Boga. Jak wyklęty szlifierz soczewek zmienił myślenie Europy? Baruch Spinoza (1632–1677), znany też jako Benedykt de Spinoza, był niderlandzkim filozofem pochodzenia żydowsko-portugalskiego i jednym z trzech wielkich racjonalistów XVII wieku, obok Kartezjusza i Leibniza. Jako pierwszy tak systematycznie zbadał Biblię metodami historyka. W Traktacie teologiczno-politycznym bronił zasady, że w wolnym państwie każdy może myśleć, co chce, i mówić, co myśli. W Etyce, zbudowanej jak podręcznik geometrii, utożsamił Boga z Naturą. Czytali go Goethe, Hegel, Heine, Nietzsche i Einstein. Gdy miał 23 lata, amsterdamska gmina żydowska rzuciła na niego klątwę bez warunków powrotu. Zakazano rozmawiać z nim, przebywać pod jednym dachem i czytać cokolwiek, co napisał. Tekst klątwy nie wymienia ani jednej konkretnej herezji. Spinoza nie próbował wrócić. Przyjął łacińskie imię, zarabiał szlifowaniem soczewek i żył w wynajmowanych pokojach. Swoje najważniejsze dzieła wydawał anonimowo albo wcale. Z filmu dowiesz się, skąd w żydowskiej rodzinie wzięło się chrześcijańskie imię Bento i przed czym uciekali jego przodkowie z Portugalii. Poznasz historię Uriela da Costy i kupieckie długi, które poprzedziły zerwanie z gminą. Zobaczysz, jaką rolę w życiu Spinozy odegrali wygnani z Rzeczypospolitej bracia polscy i dlaczego jego przyjaciel Adriaan Koerbagh zmarł w więzieniu. Usłyszysz o nocy po zamordowaniu braci de Witt, gdy gospodarz zamknął filozofa na klucz, i o odrzuconej katedrze w Heidelbergu. Poznasz też kulisy spotkania z Leibnizem oraz losy rękopisów po samotnej śmierci w Hadze. Klątwy z 1656 roku nie cofnięto do dziś, a w 2015 roku rabin odmówił jej zniesienia. To opowieść o cenie wolności myśli i o człowieku, który wybrał prawdę zamiast przynależności. Pytania, które stawiał Spinoza o Boga, rozum, strach i wolność słowa, wciąż pozostają otwarte. Subskrybuj kanał, aby nie przegapić kolejnych biografii Zostaw like, jeśli film Ci się spodobał Napisz w komentarzu, o kim mam nagrać następny film Kanał: Kacper Orłowski © Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub ponowne publikowanie materiału bez zgody autora jest zabronione. #Spinoza #biografia #filmdokumentalny #filozofia #ZłotyWiekNiderlandów