การแสดงสร้างสรรค์ชุด หัตถศิลป์ถิ่นวัวลาย : การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจเชิงวัฒนธรรม

ผู้สร้างสรรค์ได้กำหนดขอบเขตของรูปแบบการสร้างสรรค์ผลงานครั้งนี้ไว้ในรูปแบบการแสดงนาฏศิลป์สร้างสรรค์ โดยได้รับแรงบันดาลใจจากวิถีชีวิต เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของชุมชนวัวลายหรือที่เรียกว่า แหล่งชุมชนเชิงวัฒนธรรมของงานหัตถศิลป์ ซึ่งประกอบด้วยเขตพื้นที่วัดนันทาราม เขตพื้นที่วัดหมื่นสาร และเขตพื้นที่วัดศรีสุพรรณ ที่สะท้อนถึงภูมิปัญญาของคนในชุมชนที่เป็นช่างฝีมือที่มีชื่อเสียงทางด้านหัตถศิลป์ด้านเครื่องเขินและเครื่องเงิน ผ่านการเล่าเรื่องราว ตามประวัติศาสตร์ล้านนาที่มีความประณีต งดงาม ซึ่งชุมชนวัวลายถือเป็นรากฐานของวัฒนธรรมล้านนาอันเป็นมรดกที่ทรงคุณค่าของระดับนานาชาติในปัจจุบัน นำเสนอผ่านการแสดงนาฏศิลป์สร้างสรรค์ชุด หัตถศิลป์ถิ่นวัวลาย : เพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจเชิงวัฒนธรรม ใช้เวลาในการแสดง 7 นาที ผู้แสดงจำนวน 13 คน แบ่งเป็นผู้ชาย 4 คน ผู้หญิง 9 คน โดยแบ่งการแสดงออกเป็น 3 ช่วง ดังนี้ ช่วงที่ 1 อัตลักษณ์บันลือถิ่นเริ่มจากการกล่าวถึงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ในสมัยที่พระเจ้ากาวิละขึ้นครองนครเชียงใหม่ในยุค “เก็บผักใส่ซ้า เก็บข้าใส่เมือง” ผ่านการขับจ๊อยซอแบบล้านนา เข้าสู่ยุคปัจจุบันที่สื่อถึงวิถีชีวิตของกลุ่มชุมชนเชิงวัฒนธรรมของงานศิลปหัตกรรม ที่เป็นแหล่งรวมของวิถีล้านนาซึ่งปัจจุบันเรียกว่า “ถนนคนเดินวัวลาย” เอกลักษณ์ของช่างฝีมือในหัตถกรรมพื้นเมือง การผลิตแหล่งเครื่องเขิน เครื่องเงิน ซึ่งถือเป็นถนนสายวัฒนธรรมที่เต็มไปด้วยแหล่งเรียนรู้และท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงในปัจจุบัน ช่วงที่ 2 หัตถศิลป์ถิ่นวัวลาย แสดงถึงเอกลักษณ์ของแต่ละเขตพื้นที่ที่มีความโดดเด่นด้านงานหัตถศิลป์ที่แตกต่างกันออกไปประกอบด้วย 1) เขตพื้นที่วัดนันทาราม มีความโดดเด่นด้านงานหัตถศิลป์ล้านนาในการทำเครื่องเขิน ซึ่งเกิดจากช่างฝีมือชาวไทเขินที่อพยพย้ายถิ่นฐานเข้ามาอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่ 2) เขตพื้นที่วัดหมื่นสาร มีความโดดเด่นด้านสถาปัตยกรรมล้านนาด้วยเทคนิคเฉพาะของการดุนลายบนพื้นผิวโลหะเงินแท้ 3) เขตพื้นที่วัดศรีสุพรรณ มีความโดดเด่นด้านหัตถกรรมเครื่องเงิน ด้วยเทคนิคเฉพาะของการตีลายหรือตอกลายจากเงินบริสุทธิ์ โดยผู้แสดง แสดงกระบวนท่ารำในลักษณะการตีบทตามบทร้อง โดยสร้างสรรค์จากกระบวนท่ารำที่เป็นแม่ท่าหลักพื้นฐานของท่าฟ้อนผสมผสานกับกระบวนรำที่สร้างสรรค์ขึ้นใหม่ตามขนบวิถี ประกอบกับการบรรเลงวงดนตรีพื้นเมืองภาคเหนือและดนตรีร่วมสมัยได้อย่างลงตัว ช่วงที่ 3 ชุมสายใยแห่งศรัทธา ผู้แสดงแสดงออกถึงการรวมกลุ่มของผู้คนในแต่ละเขตพื้นที่ ที่หลอมรวมเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันเป็นกลุ่มชุมชนวัวลาย ด้วยพลังแห่งความเคารพ ความศรัทธาที่ได้ถ่ายทอดงานหัตถศิลป์จากช่างฝีมืออันทรงคุณค่าของอุโบสถเงินล้านนาแห่งแรกของโลกที่วิจิตรตระการตาให้ประจักสู่สายตานักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ซึ่งปัจจุบันถือเป็น Soft Power ด้านพุทธศิลป์ วัฒนธรรม รวมถึงการผสมผสานความเชื่อโบราณเข้ากับศิลปะร่วมสมัยได้อย่างลงตัวของจังหวัดเชียงใหม่ ดังคติความเชื่อของคนในชุมชนวัวลายที่ว่า พุทธศิลป์นำทางชีวิต _____________________________________________________________________ ผู้สร้างสรรค์ผลงาน นางสาวภูรดา ธีระวิทย์ ตำแหน่งอาจารย์ สาขาวิชานาฏศิลป์ศึกษา วิทยาลัยนาฏศิลปเชียงใหม่ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม