Peynirin İcadı

İlk peyniri kim yaptı? Peynir nasıl keşfedildi? Yaklaşık 12 bin yıl önce Anadolu’da keçiler yeni yeni evcilleştiriliyordu. İnsanlar keçinin etinden, sütünden, derisinden, kılından ve kemiğinden yararlanıyor; göç ettikleri yerlere keçilerini de götürüyorlardı. Ama büyük bir sorun vardı: Süt çok çabuk bozuluyordu. Buzdolabı, soğuk hava deposu, plastik kap yoktu. Sağılan süt, hayvan derilerinden yapılan torbalarda taşınıyor fakat özellikle sıcak havalarda kısa sürede bozuluyordu. Günlerden bir gün bir avcı, etini yediği oğlağın midesini torba olarak kullandı. İçine keçi sütü koydu, omzuna astı ve ava çıktı. Günler sonra torbayı açtığında şaşırtıcı bir şeyle karşılaştı. Süt artık süt değildi. Katılaşmış, pıhtılaşmış ve bambaşka bir lezzete dönüşmüştü. Peynirleşmişti. Böylece hayvan midesinde tesadüfen gerçekleşmiş olabilecek bir olay, zamanla bilinçli bir gıda üretim tekniğine dönüştü. Şirden kullanılarak süt pıhtılaştırılmaya ve daha uzun süre saklanabilir hale getirilmeye başlandı. Aslında peynir, insanlığın geliştirdiği en eski süt saklama yöntemlerinden biridir. Keçiden sonra koyun, sığır ve diğer süt hayvanlarının evcilleştirilmesiyle farklı sütlerden farklı peynirler yapılmaya başlandı. Binlerce yıl boyunca coğrafya, iklim, hayvan türü, ırk, besleme şekli ve üretim teknikleri değiştikçe peynir de değişti. Kimi sert oldu, kimi yumuşak. Kimi aylarca olgunlaştırıldı, kimi taze tüketildi. Kimi tuzlu, kimi keskin, kimi hafif ekşi oldu. Çünkü sütün yağ, protein ve mineral yapısı bile ortaya çıkacak peynirin karakterini değiştirebilir. Bugün peynir yaparken starter kültürleri, şirden mayasını, sıcaklığı, pH değerini ve tuz oranını biliyoruz. Ama binlerce yıl önce yaşayan ilk peynir ustalarının elinde bunların hiçbiri yoktu. Belki de bugün sofralarımızdaki binlerce çeşit peynirin hikâyesi, sütünü ziyan etmek istemeyen isimsiz bir insanın merakıyla başladı. Bu eşsiz lezzeti bize kazandıran o isimsiz insanlara ve binlerce yıldır sütü peynire dönüştürerek insanlığı besleyen herkese selam olsun. #peynir #peyniryapımı #peynirintarihi