داستان افغانستان؛ چرا هیچ‌کس نتوانست این کشور را کنترل کند؟

چرا هر قدرتی که وارد افغانستان شد، آخرش گیر کرد و بیرون اومد؟ و چرا دولت‌های خود افغانستان هم نتوانستند این کشور رو متمرکز و یکپارچه اداره کنند؟ متن: زهره سروش‌فر، علی بندری با راهنمایی آرش رئیسی‌نژاد ویدیو: نیما خالدی‌کیا B-roll: Nima Khaledikia   / khaledikia   Map visualizations powered by MapTiler & OpenStreetMap contributors https://www.maptiler.com 0:00 گورستان امپراتوری‌ها 1:40 داستان افغانستان و جغرافیا 3:18 افغانستان و مشکل نداشتن آب 3:58 آب و هوای نامساعد 4:09 کنترل گذرگاه‌ها یعنی قدرت 5:05 قدرت جغرافیا در سکوت 5:36 سهم اقوام مختلف در جامعه افغانستان 6:43 چسب‌های هویتی ایران و دولت قوی 7:39 هویت ملی در افغانستان 8:35 شاه عباس صفوی متولد هرات 9:50 شورش قندهار و سقوط صفویه 10:21 نادرشاه افشار و فتح قندهار 10:35 به قدرت رسیدن احمدشاه درانی 11:40 تاریخ مدرن افغانستان و جهانگیری احمدشاه 13:15 افغانستان و غارت هند از روی دست نادرشاه 14:16 زمان مرگ احمدشاه درانی در دنیا چه خبره؟ 15:30 امپراتوری بریتانیا قدرتمندتر شد 16:10 امپراتوری روسیه در حال گسترش 16:22 افغانستان بعد از مرگ احمدشاه وسط بریتانیا و روسیه تزاری 17:09 بازی بزرگ قرن نوزدهم در افغانستان 18:44 پادشاهی‌های شجاع شاه درانی و دوست‌محمدخان 19:23 بریتانیا می‌خواست شاه سابق رو برگردونه 20:53 جنگ‌های بریتانیا و افغانستان 21:31 تنها یک بازمانده از ارتش بریتانیا رسید به جلال‌آباد 22:39 جنگ سرد قرن نوزدهم: جاسوس‌های بریتانیا و روسیه در افغانستان 23:35 افغانستان محصول بازی بزرگ انگلیس و روسیه 24:49 از دست رفتن هرات از ایران 25:37 بریتانیا و افغانستان و درگیری دوباره 27:20 عبدالرحمان خان از خاندان پشتون، امیر افغانستان 28:42 اولین حکومت متمرکز قدرتمند در افغانستان 29:35 امیر افغانستان و استفاده از دین 30:23 تفاوت با آتاتورک و رضاشاه 30:52 تصویر مانده در تاریخ از عبدالرحمان خان 31:36 مهمه تاریخ رو با چه عینکی می‌خونی 32:07 دولت قدرتمند شد اما با سرکوب شدید 33:51 یادگاری مهم عبدالرحمن خان برای افغانستان: مرکز پاکستان 35:14 ابزار قدرت‌گیری طالبان 35:35 امان الله خان شبیه به رضاشاه و آتاتورک 36:31 استقلال افغانستان از هند بریتانیا 37:36 ساختن کشور و مدرن سازی افغانستان 38:01 تفاوت امان الله خان افغانستان، آتاتورک ترکیه و رضاشاه ایران 39:58 داستان شکست: فرار امان الله خان از افغانستان 40:37 افغانستان بین دو جنگ جهانی 40:56 ظاهرشاه در افغانستان 41:21 دوباره افغانستان مهم شد 42:15 فضا برای گروه‌های چپ باز شد 42:59 کودتای محمد داوود اولین رئیس جمهور افغانستان 43:40 الگوی کشورهای کمونیستی: حمله شوروی به افغانستان 44:57 ببرک کارمل رییس‌جمهور نشانده روسیه بر افغانستان 45:20 مهاجرت میلیونی افغانستان به ایران و پاکستان 45:59 حمایت آمریکا از مجاهدین افغانستان با منطق جنگ سرد 47:19 کمک‌های پاکستان به مجاهدین 48:03 عربستان، وهابیون و جهاد با کمونیست‌ها 48:36 رادیکال‌شدن گروه‌های سنی جلوی شیعه 49:09 احمدشاه مسعود فرمانده محبوب و کاریزماتیک 50:15 گورباچف و رفتن شوروی از افغانستان 51:10 پایان اتحاد جماهیر شوروی 51:38 جنگ داخلی افغانستان 52:39 طالبان، پیام آوران نظم و شریعت از اسلام ناب 54:23 افغانستان بزرگ‌ترین تولید‌کننده تریاک دنیا 55:19 رابطه طالبان با پاکستان 56:23 مرز دیورند و رهبران طالبان 56:45 ایران میزبان یکی از بحران‌های پناهندگی قرن بیستم 57:12 درگیری ایران با طالبان 58:24 القاعده نتیجه‌ی سرمایه‌گذاری عربستان و آمریکا 59:01 حکومت طالبان سقوط کرد 59:30 طالبان 2 آمد 59:44 وضع زنان در افغانستان 1:01:28 افغانستان واقعاً گورستان امپراتوری‌هاست؟ 1:02:51 یک سری از معادله‌ها راحت عوض نمی‌شن بریتانیا سه بار وارد افغانستان شد و نتوانست بماند. شوروی ده سال جنگید و عقب‌نشینی کرد. آمریکا هم بعد از بیست سال این کشور را ترک کرد. همین سابقه باعث شده افغانستان را «گورستان امپراتوری‌ها» بنامند. منابع و لینک‌هایی برای کنجکاوی بیشتر کتاب «افغانستان در مسیر تاریخ» نوشته میر غلام محمد «غبار» کتاب «تاریخ شفاهی افغانستان» نوشته صفا اخوان مقاله «پیامدهای سیاسی جدایی هرات بر منطقه خراسان در عصر قاجار» در پژوهشنامه خراسان بزرگ    • The complex history of Afghanistan - Nobel...      • Great Game: How Britain and Russia Fought ...      • How The Afghans Defeated Britain & Won Ind...      • How The Afghans Lost Their Empire | Histor...      • Afghanistan: the Great Game (Part I)      • Afghanistan the Great Game (Part II)      • The Great Game: Anglo-Russian Rivalry in C...   https://mahabat.co.uk/the-great-game-... https://www.thecollector.com/great-ga...    • The Great Game Through Native Eyes: Afghan...      • Afghanistan History Part 1 | Ancient Afgha...      • The Tumultuous History of Afghanistan      • The Tyrant Who Shaped Afghanistan | Histor...      • How The Afghans Defeated Britain & Won Ind...      • How Afghanistan Became War-Torn | Afghan H...      • Tribal and Religious Identity in Afghanist...      • The General Who Defied The Taliban (1997)      • Afghanistan:Voices From The Hills_Part1      • Afghanistan: Voices From The Hills_Part2      • The General Who Defied The Taliban (1997)      • تابوی دیورند! موضوع خط دیورند چگونه است؟ آ...      • تاریخ مختصر افغانستان: قسمت 4/4 ( دولت هوت...      • تاریخ هزاره ها: از چنگیز تا کابل | تاریخ پ...   ✅ پشتیبانی از بی‌پلاس https://bpluspodcast.com/support ☑️ وبسایت بی‌پلاس https://bpluspodcast.com/ ✅ پادکست بی‌پلاس https://bpluspodcast.com/how-to-listen ☑️ کانال تلگرام بی‌پلاس https://t.me/podcastbplus