‪@alirafieivardanjani‬ #علی_رفیعی_وردنجانی #نقد_فیلم #صد_سال_به_این_سال_ها #فاطمه_معتمد_آریا #هنر

روتیتر* نقد فیلم «صد سال به این سال‌ها» به بهانه‌ی اکران آنلاین تیتر* به خاطر یک مشت موی آویزان صد سال به این سال‌ها به کارگردانی سامان مقدم که پس از چند سال از توقیف درآمد سینمای ضعیف و عجولانه‌ای است که در بسیاری از سکانس‌ها به فیلمفارسی تنه می‌زند. رفیع، رضاکیانیان، ایران، فاطمه معتمدآریا و امین، پرویز پرستویی سه ضلعِ یک مثلثِ پُر ابهام هستند که جنبه‌ی خیانت در آن بالاتر از شخصی‌سازی و سفیدشویی از سال‌های قبل از انقلابِ فرهنگی است. برداشتِ غلط از سال‌های قبل از انقلاب نقشِ بسیار جدّی‌تری در این‌روزهای نمایشِ خانگی بازی می‌کند تا حدّی که رقصِ زن، در «کلاغ» مهدویان، نمونه‌ی عادّی‌سازی شده‌ی آن است. مسئله‌ی من با سناریو در برخوردِ آکادمیک با آن نیست بلکه مابه‌ازای وجودیِ آن در جامعه غرب‌زده‌ی سینمای ایران است. این مابه‌از ربطی به جامعه‌ی 19 سالِ قبلِ ایران ندارد ولی شکلِ انحرافاتِ اخلاقی و پوششی در آن به دورانِ معاصر خوب می‌چسبد؛ نمایش خیالی از سال‌های قبل از انقلاب و نمایشِ اگزوتیک از جامعه‌ی امروز در این فیلم دیده می‌شود. از عنوان فیلم شروع می‌کنم که به نحوی در حالِ دوقطبی‌سازیِ پسین و پیشین است. دوقطبی‌هایی که کاباره ساختن را خوب بلدند و این انتقاد را به بچه مسلمان‌ها دارند که چرا آنجایی را که دو زوج مراسم سالگردِ ازدواجشان را جشن گرفتند با کوکتل ملوتوف آتش می‌زنید؟ در واقع سینمایی که مقدم از چهره‌ی جامعه در آن سال‌ها ساخته اشاره می‌کند که انقلاب در ایران فرهنگی نبوده بلکه با زور و آتش و خراب کردن جشن و سرور اتفاق اُفتاده. *صبرِ زرد رفیع عاشقِ ایران بوده یا امین سر و سرّی با ایران داشته؟ فیلم یک مباحثه‌ی خصوصی را به میدانِ سیاست و ولنگاریِ فرهنگی می‌کشاند. «صد سال به این سال‌ها» محصولی از اُپوزیسیونِ داخلی است که ماجراهایی عاشقانه دارد و همچنان بازی دهنده‌ی دو جناح سیاسی. هرچند دیگر استفاده از مشروباتِ الکلی و گوش دادن به صدای زنان و مردانِ غرب‌زده مانعِ پخش یک اثرِ سینمایی در ایران نخواهد شد و پیش‌بینی می‌شود فیلمفارسی‌هایی که پُر از صحنه‌های اینچنینی و اِروتیک هستند به راحتی در دسترسِ عموم قرار گیرند. سفیدشویی از ساواک، کرواتی‌های بی‌غیرت، عشقِ غربیِ ولنگار، مقایسه‌ی نابلدانه و ناعادلانه قبل و بعدِ انقلاب با هم نیز صورتِ فرهنگِ اسلامی – ایرانی را در انواعِ پلتفُرم‌ها مخدوش می‌کند و علاوه‌بر همه‌ی اینها حق می‌دهد به حسرت‌السلطنه تا از عمو ترامپ بخواهد روی سر کودکانِ ایرانی بمب بریزد. «صد سال به این سال‌ها» نماینده یک صبرِ زرد است. نمادِ ذاتِ سینمایی که در ایران هرگز با چند اثر سر و شکلِ اسلامی و انقلابی نخواهد گرفت. استفاده از ترکیبِ پرستویی و کیانیان که یک دههه قبل در «آژانس شیشه‌ای» به ایفای نقش پرداخته‌اند یک شیطنتِ ناجوانمردانه است. با این فرض که بازیگر باید شبیه‌سازی کند می‌توان پذیرفت که او «مارمولک»ی، فیلمِ کمال تبریزی، مقلد است امّا یک بازیگرْ این مهم را نیز باید در نظر بگیرد که چگونه با فکرِ در کنار مردم بودن روبروی آنان قرار خواهد گرفت. *باید برخاست در مقابلِ این سینمای غیرِ ایرانی و اسلامی باید برخاست. سینمایی که عُرضه‌ی داستان‌گویی برای مسلمانان را ندارد و کاراکترها در آن مدام سیگار می‌کشند و از بطریِ تو جیبی‌شان عرق می‌خورند. این همان سینمایی است که از دلِ اینترنشنال و امثالِ هُم برخاسته. این‌روزها در فضای مجازی، پلتفُرم‌های نمایش خانگی و ویدئوکلوپ‌ها دیگر فُرمْ در اولویت قرار ندارد. فُرم را از پیش برای ما هوشِ مصنوعی، با پیش‌فرض‌های غربی‌ای که در اختیارش گذاشته‌اند، برای ما ساخته؛ آنچه مهم است وجود چُنین فکتی است که این فُرم به من یا تو در این جامعه اجازه نمی‌دهد تا محتوایی تولید کنیم که دلخواهمان است. نیازِ امروزِ جامعه‌ی انقلابیِ ایران که برای آن باید برخاست تولید فُرمِ انقلابی است. مطمئناً اگر «صد سال به این سال‌ها» در همان سال‌های 86 به بعد اکران می‌شد آن را از پرده پایین می‌کشدند امّا خوب دقت کنید که با پلتفرمی به مثل نماوا و فیلیمو نمی‌توان مانند سالنِ سینما رفتار کرد و اصلاحِ آن نیاز به هوشِ مصنوعی انقلابی دارد. ما هَوَلِ یک مُشت موی بیرون زده از روسری نبوده‌ایم که حالا افراد، چه آقا و چه خانم، با لباسِ خواب در جامعه حاضر می‌شوند و این سینما دارد ما را آنگونه که خود می‌پندارد نشان می‌دهد. «صد سال به این سال‌ها» اگر چه از نظرِ فرهنگی ملایم‌تر از خطراتِ موجود در سینمایی است که همچنان «تهران کنارت» را پخش و تبلیغ می‌کند، امّا به عنوان یک خطر در دسته‌بندیِ «تاسیان» پاکروان، قرار خواهد گرفت. ✍️ #علی_رفیعی_وردنجانی 🎩 ‪@alirafieivardanjani‬