Osmanlı Bir Köyü Nasıl Saraybosna'ya Çevirdi? | Balkan Şehirleri

15. yüzyılın ortasında Miljacka kıyısında küçük bir köy ve salı günleri kurulan bir pazar vardı. Osmanlı bu köyün yanına bir saray, bir cami, bir köprü ve bir han yaptırdı; şehir adını o saraydan aldı: Saraybosna. 1660'ta buraya gelen Evliya Çelebi şehri adım adım gezip defterine yazdı. Bu bölümde Saraybosna'yı onu gezenlerin defterlerinden okuyoruz. Bir salı pazarından şehre nasıl dönüştüğünü, İsa Bey'in sarayını ve Gazi Hüsrev Bey'in vakıflarını, Evliya'nın saydığı çeşmeleri ve yazın buzlu vişne hoşafını anlatıyoruz. İngiliz ve Fransız gezginlerin şehri neden hiç beğenmediğini, Molla Mustafa Başeski'nin dedikodu defterindeki camide yumruk kavgasını, 20 okka kahveyle mühürlenen dilekçeyi ve 1878'de şehrin nasıl elden çıktığını da bu bölümde bulacaksınız. Sonunda bugüne dönüp o dönemden geriye ne kaldığına bakıyoruz. BÖLÜMLER 0:00 "Bu şehir arada bir yanar" 1:06 Kâtibin Defteri: Balkan Şehirleri 1:33 Bir köy, bir salı pazarı 2:31 İsa Bey ve sarayın şehri 4:17 Gazi Hüsrev Bey 4:45 Evliya Çelebi Bosna yolunda 5:37 Çeşmeler, sebiller ve buzlu hoşaf 6:59 Diğer tanıklar: Mundy, Blount, Poullet 8:29 Dev gibi adamlar 9:13 1697: yangın 10:29 Başeski'nin dedikodu defteri 10:57 Tabakhane Camii'nde kavga 12:19 Ölü yıkayıcı, armut ağacı, kestaneci 13:14 1878: şehir elden çıkıyor 14:06 Hacı Loya 15:38 Bugünün Saraybosnası: Sebil 16:16 Vijećnica 16:55 Saat kulesi 17:22 Kapanış KAYNAKLAR • Evliya Çelebi, Seyahatnâme, V. kitap (Akmaz, M. G., "Evliya Çelebi in Bosnia", 2010 üzerinden) • The Travels of Peter Mundy, vol. I (Hakluyt Society, 1907), Henry Blount ve Poullet kayıtlarıyla • Zlatar, B., Saraybosna'nın kuruluşu üzerine çalışmalar (Prilozi za orijentalnu filologiju) • Filan, K., "Religious Puritans in Sarajevo in the 18th century", OTAM 33 (2013) • Šemsović, S., "Bašeskijine folklorističke zabilješke", Folkloristika (2016) • Savoylu Eugen'in 1697 sefer günlüğü • Kretzenbacher, L., Hadschi Loja üzerine (1997) Rekonstrüksiyon görseller, gerçek konum ve kalıntılara dayanılarak yapay zekâ yardımıyla hazırlanmış temsilî canlandırmalardır. Bugünkü fotoğraflar ve arşiv görselleri Wikimedia Commons'tan; fotoğrafçılar ve lisanslar videoda görselin köşesinde belirtilmiştir. Kâtibin Defteri: tarihi, onu yaşayanların defterinden okuyoruz. Viyana 1683 serisi:    • Fransız Elçisine Kapıyı Gösteren Sadrazam:...   #Saraybosna #EvliyaÇelebi #OsmanlıTarihi #KatibinDefteri