دیدار و گفتگو با جواد مجابی | پنج‌شنبه صبح‌های بخارا

مجلهٔ بخارا درگذشت جواد مجابی، شاعر، نویسنده، منتقد و یکی از چهره‌های پرکار و چندوجهی فرهنگ معاصر ایران را به خانواده، دوستان، همکاران و جامعهٔ فرهنگی و هنری کشور تسلیت می‌گوید. مجابی با کارنامه‌ای پربار در شعر، داستان، طنز، نقد و پژوهش هنری، حضوری ماندگار در فرهنگ معاصر ایران داشت و فقدان او برای دوستداران ادب و هنر، ضایعه‌ای بزرگ است. یاد و نام او و آنچه در طول دهه‌ها برای فرهنگ و هنر این سرزمین آفرید، گرامی باد. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- صبح روز پنجشنبه بیست و هشتم خرداد ماه سال یکهزار و سیصد نود و چهار، مجلۀ بخارا در بیست و سومین نشست خود میزبان دکتر جواد مجابی (منتقد و نویسنده و شاعر) بود. جواد مجابی، شاعر، نویسنده، منتقد ادبی و هنری، پژوهشگر، طنزپرداز و روزنامه‌نگار ایرانی، در ۲۲ مهر ۱۳۱۸ در قزوین به دنیا آمد. بخشی از سال‌های کودکی او، به سبب شغل پدرش، در نواحی قزوین و الموت گذشت و سپس تحصیلات مدرسه‌ای خود را در قزوین به پایان رساند. مجابی بعدها در گفت‌وگوهایش از فضای خانوادگی و محیط فرهنگی و طبیعی سال‌های کودکی‌اش یاد کرده است؛ تجربه‌هایی که در شکل‌گیری حساسیت هنری و نگاه گسترده او به ادبیات و هنر بی‌تأثیر نبود. او در سال ۱۳۳۷ وارد دانشگاه تهران شد و در رشتۀ حقوق تحصیل کرد و سپس تحصیلات خود را در اقتصاد ادامه داد و به دریافت دکترای اقتصاد رسید. با این همه، مسیر حرفه‌ای مجابی به حوزه تخصص دانشگاهی‌اش محدود نماند. او مدتی در دادگستری کار کرد و بعد به‌عنوان کارشناس فرهنگی در وزارت فرهنگ و هنر فعالیت داشت، اما از همان سال‌های جوانی، ادبیات، هنر و روزنامه‌نگاری به تدریج به محور اصلی زندگی حرفه‌ای او تبدیل شد. مجابی از چهره‌های فعال روزنامه‌نگاری فرهنگی ایران پیش از انقلاب بود. او از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۸ دبیر فرهنگی روزنامه اطلاعات بود و در کنار این فعالیت، با شماری از مهم‌ترین نشریات ادبی و فرهنگی زمان خود، از جمله فردوسی، جهان نو، خوشه، آدینه و دنیای سخن همکاری کرد و مدتی نیز سردبیری دنیای سخن را بر عهده داشت. همین حضور طولانی در مطبوعات فرهنگی، او را در مرکز ارتباط میان نویسندگان، شاعران و هنرمندان چند نسل قرار داد. کارنامه ادبی مجابی از آغاز دهۀ ۱۳۴۰ به بعد، حوزه‌های متنوعی را دربر می‌گیرد: شعر، داستان کوتاه، رمان، طنز، نمایشنامه، ادبیات کودک و پژوهش و نقد. از آثار شناخته‌شده او می‌توان به خاطرات نسل آخر، شب ملخ، عبید بازمی‌گردد، نیشخند ایرانی، بنفشه‌های سراشیب و آقای ذوزنقه اشاره کرد. تنوع این آثار نشان می‌دهد که مجابی از نویسندگانی بود که آگاهانه خود را به یک قالب یا یک ژانر محدود نکرد و در طول بیش از نیم قرن، شکل‌های گوناگون نوشتن را تجربه کرد. بخش مهم دیگری از فعالیت او به هنرهای تجسمی اختصاص داشت. مجابی از سال‌های جوانی با نقاشی و هنرهای تصویری آشنا بود و بعدها به یکی از نویسندگان و منتقدان پرکار این حوزه بدل شد. او در کنار نوشتن شعر و داستان، درباره نقاشان، مجسمه‌سازان و جریان‌های هنر مدرن ایران پژوهش و نقد نوشت و صدها مقاله و نوشته در زمینۀ هنر و فرهنگ منتشر کرد. از این رو، جایگاه او در فرهنگ معاصر ایران تنها به‌عنوان شاعر یا داستان‌نویس قابل تعریف نیست؛ او از معدود چهره‌هایی بود که میان ادبیات و هنرهای تجسمی پیوندی مستمر و جدی برقرار کرد. جواد مجابی سرانجام پس از نزدیک به هفت دهه حضور پیوسته در عرصۀ فرهنگ و هنر ایران، در ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ درگذشت. میراث او مجموعه‌ای بسیار گسترده از شعر، داستان، طنز، نقد و پژوهش هنری است؛ کارنامه‌ای که تصویر نویسنده‌ای چندوجهی و پیگیر را به دست می‌دهد، نویسنده‌ای که هم در تحولات ادبیات معاصر حضور داشت و هم تاریخ فرهنگی زمانۀ خود را از خلال روزنامه‌نگاری و نقد هنر ثبت و دنبال کرد. نشانی شبکه‌های اجتماعی https://bukharamag.com/   / bukharamag     / alidehbashi7     / bukharachronicles   https://t.me/s/bukharamag