Başkasına Dokunulduğunda Hisseden İnsanlar
Tanju Özoğulları
0:00 / 0:00
Başkasına Dokunulduğunda Hisseden İnsanlar
385 просмотров · 3 недели назад
Tanju Özoğulları
219 подписчиков
385 просмотров · 3 недели назад
Başka birine dokunulduğunu izlerken, dokunuşu kendi bedeninde hissettiğini söyleyen insanlar var. Onlara kimse dokunmuyor; temas başka birinin bedeninde, his kendilerinde.
Bu bildirimler hakemli çalışmalarda incelenmiş ve literatürde ayna-dokunuş sinestezisi adıyla anılıyor. Ama bir şeye ad vermek onu açıklamak değil.
Bu videoda elimizde ne olduğuna ve neyin hâlâ açık kaldığına bakıyoruz. Adın nasıl yerleştiğine ve bu sınıflandırmanın neden tartışıldığına. Yaygınlık sayılarının ölçüte göre neden bu kadar değiştiğine. Davranışsal görevin ve beyin görüntülemenin ne gösterip ne gösteremediğine. Ve mekanizma için öne sürülen üç ayrı açıklamaya.
Videonun bir mekanizma cevabı yok, çünkü alanın da yok. Eşik, benlik-başkası ve görev denetimi açıklamalarından hiçbiri diğerlerine karşı kanıtlanmış değil.
Sık duyulan "bu kişiler daha empatiktir" iddiasına ayrı bir bölüm ayırdık. İddia doğrudan test edilmiş ve sonuçlar çelişkili çıkmış.
📌 BU VİDEODA NELERİ İNCELİYORUZ?
0:00 Giriş - Bildirilen şey
01:38 1. BÖLÜM : Kim bildiriyor ve bu ne zamandan beri inceleniyor
04:28 2. BÖLÜM : Öz-bildirimin ötesinde — görev ne gösteriyor
06:47 3. BÖLÜM : Beyinde ne görülüyor, ne görülmüyor
09:33 4. BÖLÜM : Üç açıklama ve hiçbirinin kazanmaması
12:20 5. BÖLÜM : Empati iddiası kanıtta ne kadar duruyor
14:47 Kapanış - Ne biliyoruz, ne bilmiyoruz
Bu kanalda bilim, tarih ve felsefe konularını kaynaklarına inerek anlatıyorum.
Amaç merak uyandırmak değil, bir konunun gerçekte nerede durduğunu göstermek: hangi iddia neye dayanıyor, hangi soru hâlâ açık, kanıt nereye kadar gidiyor.
Her videonun kaynakları açıklamada listelenir.
📌 Bu tarz içerikler ilgini çekiyorsa abone olabilirsin.
Kaynaklar:
Blakemore, S.-J., Bristow, D., Bird, G., Frith, C., & Ward, J. (Brain, 128(7), 1571-1583) — Somatosensory activations during the observation of touch and a case of vision-touch synaesthesia (2005)
https://doi.org/10.1093/brain/awh500
Banissy, M. J., & Ward, J. (Nature Neuroscience, 10(7), 815-816) — Mirror-touch synesthesia is linked with empathy (2007)
https://doi.org/10.1038/nn1926
Ward, J., & Banissy, M. J. (Cognitive Neuroscience, 6(2-3), 118-133) — Explaining mirror-touch synesthesia (Discussion Paper) (2015)
https://doi.org/10.1080/17588928.2015...
Heyes, C., & Catmur, C. (Cognitive Neuroscience, 6(2-3), 141-142) — A task control theory of mirror-touch synesthesia (Commentary) (2015)
https://doi.org/10.1080/17588928.2015...
Derbyshire, S. W. G. (Cognitive Neuroscience, 6(2-3), 134-135) — Are mirror-sensations really synesthetic? (Commentary) (2015)
https://doi.org/10.1080/17588928.2015...
Meier, B., Lunke, K., & Rothen, N. (Cognitive Neuroscience, 6(2-3), 142-144) — How mirror-touch informs theories of synesthesia (Commentary) (2015)
https://doi.org/10.1080/17588928.2015...
White, R. C., & Aimola Davies, A. M. (Cognitive Neuroscience, 6(2-3), 146-147) — The no-touch rubber hand paradigm and mirror-touch sensation: Support for the self-other theory of mirror-touch synesthesia (Commentary) (2015)
https://doi.org/10.1080/17588928.2015...
Baron-Cohen, S., Robson, E., Lai, M.-C., & Allison, C. (PLoS ONE, 11(8), e0160543) -- Autism Research Centre, University of Cambridge — Mirror-Touch Synaesthesia Is Not Associated with Heightened Empathy, and Can Occur with Autism (2016)
https://doi.org/10.1371/journal.pone....
Li, M., Hao, L., Ren, Z., Qiu, J., & Ward, J. (PLoS ONE, 17(11), e0266246) — Vicarious experiences of touch (mirror touch) in a Chinese sample: Cross-cultural and individual differences (2022)
https://doi.org/10.1371/journal.pone....
Cleveland Clinic — Mirror-Touch Synesthesia (kurumsal saglik bilgi sayfasi) (2023)
https://my.clevelandclinic.org/health...
#sinestezi #nörobilim #aynadokunuş