7 Nazwisk Może Prowadzić do Wsi Pełnej SZLACHTY — Czy Twoje Też?

Czy Twój przodek mógł być szlachcicem, który sam orał pole? Na Mazowszu i Podlasiu były całe wsie, w których szlachtą był prawie każdy sąsiad: bez poddanych, bez dworu, ale z szablą, herbem i prawem głosu na sejmiku. W filmie: skąd się wzięły wsie o podwójnych nazwach (Kossaki Falki, Dmochy Wypychy), co słownik nazwisk mówi o nazwiskach Godlewski, Kossakowski, Dmochowski, Gosiewski, Kołakowski, Brzostowski i Kulesza, spis majątku szlachcica z 1749 roku, w którym szabla stoi obok sierpa, i dlaczego po 1831 roku wielu drobnych szlachciców straciło szlachectwo na papierze. Na koniec trzy kroki, żeby sprawdzić własne nazwisko. Ważne: nazwisko nie jest dowodem szlachectwa. Pochodzenie od wsi drobnoszlacheckiej to tylko wskazówka, bo w tych samych wsiach mieszkali też chłopi, służba i rzemieślnicy, a jedno nazwisko mogło powstać w kilku miejscach. Rozdziały: 0:00 Szlachcic, który sam orał pole 1:26 Pięć wsi o jednej nazwie 2:43 Kossaki i Dmochy 4:08 Nazwisko to wskazówka, nie dowód 5:25 Szabla i radło 6:46 Spis rzeczy z 1749 roku 8:54 Szlachcic bez „-ski”: Kuleszowie 10:35 1831: papier zamiast sąsiadów 12:26 Heroldia i szlachectwo na papierze 14:08 Jak sprawdzić swoje nazwisko Główne źródła: • Internetowy słownik nazwisk w Polsce, Instytut Języka Polskiego PAN (pochodzenie nazwisk, dawne zapisy, liczba i rozmieszczenie) • Władysław Smoleński, „Szkice z dziejów szlachty mazowieckiej”, Przegląd Historyczny, t. 2, 1906 • Wikipedia (pl): „Okolica szlachecka”, „Szlachta zaściankowa”, „Jednodworcy”, „Heroldia Królestwa Polskiego” (wg T. Demidowicza, Czasopismo Prawno-Historyczne, 2010), „Kulesze Kościelne”, „Dmochy-Glinki” • ornatowski.com: „Deklasacja drobnej szlachty polskiej w Cesarstwie Rosyjskim” (wg I. Rychlikowej i D. Beauvois) Skąd liczby: liczba osób noszących nazwiska pochodzi ze słownika nazwisk IJP PAN; w filmie jest zaokrąglona. Liczba zdeklasowanych na ziemiach wschodnich (ok. 160–340 tys.) to szacunki historyków, które się różnią. Dane o Heroldii dotyczą Królestwa Polskiego w latach 1836–1861. Jak powstał ten film: scenariusz to nasza własna analiza słownika nazwisk i prac historycznych. Narracja jest czytana głosem syntetycznym. Obrazy w stylu dawnego malarstwa oraz czarno-biała scena z 1831 roku zostały wygenerowane przez AI i są artystyczną rekonstrukcją, a nie historycznymi dokumentami ani wizerunkami prawdziwych osób. W filmie są też zdjęcia z Wikimedia Commons oraz ujęcia z bezpłatnych banków zdjęć i filmów (Pexels, Pixabay). Zdjęcia z Wikimedia Commons (kadrowane i z korektą kolorów), licencje Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach: • „Godlewo-Piętaki gm. Czyżew”, aut. Robert Wielgórski, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 • „Kulesze-panorama”, aut. Fczarnowski, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 • „Kulesze-pomnik fc01”, aut. Fczarnowski, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0 #PolskieNazwiska #Szlachta #Genealogia