Czarna dziura i zagadka światła 800 TeV | V4641 Sagittarii

V4641 Sagittarii to układ gwiazdy i czarnej dziury, w którego rejonie zmierzono promieniowanie gamma sięgające około 800 TeV. Skąd bierze się tak energetyczne światło i co mają z nim wspólnego odległe obszary świecące w rentgenie? W tym odcinku Kosmicznych Ciekawostek wyjaśniamy krok po kroku, czym są mikrokwazar, dysk akrecyjny, dżety i fotony. Porównujemy czerwone światło lampki rowerowej z promieniowaniem gamma: foton o energii 800 TeV niesie około 400 bilionów razy więcej energii niż czerwony foton o energii 2 eV. To porównanie energii pojedynczych fotonów, a nie jasności lamp. Pokazujemy obserwacje LHAASO, XMM-Newton, Einstein Probe i H.E.S.S. oraz tłumaczymy, jak elektrony mogą wytwarzać rentgen i gamma. Rozdzielamy zmierzone sygnały od hipotez dotyczących ich pochodzenia. Dokładny mechanizm emisji i powiązanie poszczególnych obszarów nadal są badane. ROZDZIAŁY 00:00 Zagadka niezwykle energetycznego światła 00:23 Czarna dziura i układ V4641 Sagittarii 01:12 Gaz, dysk akrecyjny i dżety 02:23 Fotony i rodzaje światła 02:55 Energia fotonu a jasność lampki 03:43 Co oznacza 800 TeV? Pomiar LHAASO 04:46 Obserwacje XMM-Newton i Einstein Probe 05:14 Odległe obszary, głębia i porównanie map 06:27 Elektrony i możliwe przyspieszanie cząstek 07:23 Jak mogą powstawać rentgen i gamma? 08:24 Elektrony, protony i promieniowanie kosmiczne 09:21 Co już zmierzono, a co nadal sprawdzamy? ŹRÓDŁA NAUKOWE XMM-Newton — Tsuji i współautorzy Einstein Probe LHAASO H.E.S.S. — obserwacje V4641 Sgr Mapa rentgenowska z oryginalnymi konturami H.E.S.S.: Tsuji i współautorzy, Fig. 1c, licencja CC BY 4.0; kadr i skalowanie panelu. Pozostałe wizualizacje są ilustracjami lub schematami z umownymi skalami. #V4641Sagittarii #CzarnaDziura #KosmiczneCiekawostki