Mikołaj Rej - Żywot człowieka poczciwego

Dzieło Mikołaja Reja pod tytułem „Żywot człowieka poczciwego” stanowi renesansowy wzorzec osobowy, kreślący wizję idealnego życia szlachcica opartego na roztropności, cnocie oraz harmonii z naturą. Autor dzieli ludzką egzystencję na trzy zasadnicze etapy — młodość, wiek średni oraz starość — oferując praktyczne wskazówki dotyczące wychowania dzieci, odpowiedzialnego gospodarowania oraz godnego przygotowania się do śmierci. Tekst kładzie szczególny nacisk na formowanie charakteru poprzez nauki, przestrzegając jednocześnie przed szkodliwym wpływem pijaństwa, chciwości czy nadmiernego luksusu. Całość pełni funkcję „źwierciadła”, w którym czytelnik ma przeglądać swoje postępki, aby dążyć do wewnętrznego spokoju i budowania nieśmiertelnej sławy, rozumianej jako owoc szlachetnego i uczciwego postępowania. Wykorzystanie ojczystego języka ma na celu edukację narodu polskiego w duchu chrześcijańskiego humanizmu oraz obywatelskiej odpowiedzialności.