Wirgiliusz Gryń: tragiczna historia aktora Domu

Wirgiliusz Gryń – aktor, którego twarz zna cała Polska, choć mało kto pamięta jego nazwisko. Przez ponad trzydzieści lat grał milicjantów, żołnierzy, sekretarzy partii i tak zwanych dobrych komunistów w największych produkcjach PRL: „Potop”, „Chłopi”, „Jak rozpętałem II wojnę światową”, „Kolumbowie”, „Daleko od szosy”, „Klucznik”, „Pastorale heroica”. W środowisku aktorskim nazywano go kolaborantem, a on sam przyznawał to otwarcie i nie próbował się tłumaczyć. W wywiadzie dla tygodnika „Film” wyznał, że żałuje, iż został aktorem. W tym odcinku opowiadamy pełną biografię Wirgiliusza Grynia: dzieciństwo w Zagłębiu Dąbrowskim, roboty przymusowe w Niemczech w wieku trzynastu lat, służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Bieszczadach, lata w prowincjonalnych teatrach i Teatrze imienia Jaracza w Łodzi, późny debiut filmowy, zasiadanie w Narodowej Radzie Kultury w latach bojkotu telewizji oraz tajemnicę życia prywatnego – małżeństwo z młodszą o dwadzieścia jeden lat Elżbietą Janczyszyn, która po jego śmierci wyjechała do Izraela. Gryń zmarł nagle 3 września 1986 roku w Warszawie, na planie serialu „Dom”, w którym grał Stanisława Jasińskiego. Twórcy musieli uśmiercić jego postać razem z nim. A dziesięć lat później, w trzynastym odcinku „Domu”, widzowie zobaczyli go na ekranie raz jeszcze. Jak to było możliwe – opowiadamy na końcu. Czterdzieści lat po śmierci Wirgiliusza Grynia przypominamy historię aktora drugiego planu, który był człowiekiem swojej epoki. Kolaborant, rzemieślnik czy ofiara aktorskiej szuflady? Oceńcie sami. Materiał powstał na podstawie archiwalnych wywiadów z tygodnika „Film” i prasy filmowej lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, biogramów aktora w bazie FilmPolski.pl prowadzonej przez Szkołę Filmową w Łodzi, Encyklopedii Teatru Polskiego Instytutu Teatralnego, archiwum Teatru imienia Stefana Jaracza w Łodzi, publikacji Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego oraz wspomnień twórców i aktorów serialu „Dom”. Biografie aktorów PRL, zapomniani aktorzy polscy, historia polskiego kina, serial Dom, Wirgiliusz Gryń życie prywatne, Wirgiliusz Gryń śmierć – wszystko w jednym odcinku.