ក្រម ង៉ុយ - រឿងកប្លែងអប់រំ ទោសនៃល្បែង សុីសង | ពូអ៊ុក ចាក់អាប៉ោង

១. ជីវប្រវត្តិ និងគ្រួសារ លោកកើតនៅឆ្នាំ ១៨៦៥ (ព.ស. ២៤០៨) នៅភូមិអណ្តូង ឃុំកំបូល ស្រុកភ្នំពេញ (បច្ចុប្បន្នជាខណ្ឌកំបូល រាជធានីភ្នំពេញ)។ លោកមានឈ្មោះដើមថា អ៊ូ (ឯពាក្យ "ង៉ុយ" ជាឈ្មោះហៅក្រៅតាំងពីកុមារ)។ ឪពុក៖ ឈ្មោះ អ៊ុក ជាចៅហ្វាយឃុំកំបូល (មានគោរមងាជា ចៅពញាធម្មធារា)។ ម្តាយ៖ ឈ្មោះ អៀង (ជាកូនស្រីរបស់ចៅហ្វាយស្រុកស្ពានថ្ម)។ គ្រួសារ៖ ប្រពន្ធឈ្មោះ អ៊ិន និងមានកូនប្រុសចំនួន ៦ នាក់ (ក្នុងនោះកូនប្រុសទី ៥ ឈ្មោះ អ៊ូ ឆាយ ក៏ជាកវីមានស្នាដៃកំណាព្យល្បីល្បាញផងដែរ)។ ២. ការសិក្សា និងដើមកំណើតនៃឈ្មោះ "ក្រមង៉ុយ" កាលពីកុមារ លោកបានសិក្សាអក្សរសាស្ត្រ និងព្រះធម៌នៅ វត្តអង្គបឹងចាក់ ឃុំកំបូល។ លោកបានបួសជាសាមណេរ និងបន្តបួសជាភិក្ខុសង្ឃ រហូតចេះជ្រៅជ្រះទាំងផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ភាសាបាលី និងព្រះត្រៃបិដក។ ក្រោយចាកសិក្ខាបទ លោកបានមកជួយការងារឪពុក និងត្រូវបានតែងតាំងជា ក្រម (ភ្នាក់ងាររដ្ឋបាលឃុំ កាន់បញ្ជីពន្ធដារ និងដោះស្រាយវិវាទក្នុងឃុំ)។ ដោយសារតំណែងជា "ក្រម" រួមផ្សំនឹងឈ្មោះហៅក្រៅថា "ង៉ុយ" ទើបអ្នកស្រុកទូទៅប្រហៅលោកថា "ក្រមង៉ុយ" ជាប់រហូតមក។ ៣. ទេពកោសល្យ និងគោរមងាព្រះរាជទាន លោកមានទេពកោសល្យពិសេសក្នុងការ ដេញចាប៉ីដងវែង និង ស្មូតកំណាព្យរំពេច (កាព្យភ្លាមៗដោយមិនបាច់ព្រាងទុក)។ ព័ត៌មានពីទេពកោសល្យនេះបានជ្រាបទៅដល់ ព្រះបាទសម្តេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ ហើយលោកត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលទៅដេញចាប៉ី និងច្រៀងថ្វាយក្នុងព្រះបរមរាជវាំង។ ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំង ទើបប្រោសព្រះរាជទានគោរមងាដល់លោកជា "អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ"។ ៤. ស្នាដៃកំណាព្យសំខាន់ៗ ស្នាដៃរបស់លោកភាគច្រើនជាកំណាព្យបែបអប់រំ និងត្រូវបានសាលាបារាំងចុងបូព៌ា (EFEO) ចម្លងកត់ត្រាជាសៀវភៅបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ ១៩៣៦ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ចច សឺដេស (George Cœdès)៖ ច្បាប់ល្បើកថ្មី ទូន្មានអំពីការប្រកបមុខរបរ ការសន្សំសំចៃ និងសីលធម៌រស់នៅទូទៅ។ ច្បាប់កេរកាលថ្មី ការទូន្មានអំពីការកសាងគ្រួសារ រៀបចំផ្ទះសម្បែង និងការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិ។ សើនសេចក្តី ការដាស់តឿនស្មារតីឱ្យភ្ញាក់រលឹក និងប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការរស់នៅ។ បណ្តាំក្រមង៉ុយ ស្នាដៃចុងក្រោយដែលផ្តោតលើការដាស់តឿនឱ្យកូនចៅខ្មែរខិតខំរៀនសូត្រ និងថែរក្សាអក្សរសាស្ត្រជាតិ។ ៥. ជីវិតចុងក្រោយ លោកអ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ (ក្រមង៉ុយ) បានទទួលអនិច្ចកម្មនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៣៦ (ត្រូវនឹងថ្ងៃសុក្រ ៦ កើត ខែបុស្ស ឆ្នាំជូត ឆស័ក ព.ស. ២៤៧៩) ក្នុងជន្មាយុ ៧១ ឆ្នាំ ដោយរោគាពាធ។ #ក្រមង៉ុយ #ប្រវត្តិក្រមង៉ុយ #អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ #ច្បាប់ល្បើកថ្មី #ច្បាប់កេរកាលថ្មី #បណ្តាំក្រមង៉ុយ #កំណាព្យខ្មែរ #ចាប៉ីដងវែង #អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ #ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ #KramNgoy #KhmerLiterature #KhmerHistory #ChapeiDongVeng