آیا آگاهی با مکانیسم‌های مغز قابل توضیح است؟ | گفت‌وگو با دکتر عبدالرضا ناصر مقدسی

فصل آگاهی | قسمت اول آگاهی چیست؟ آیا آگاهی صرفاً محصول فعالیت مغز است یا چیزی فراتر از آن در کار است؟ چرا با وجود پیشرفت شگفت‌انگیز علوم اعصاب، هنوز هیچ نظریه‌ای نتوانسته تجربه آگاهانه انسان را به‌طور کامل توضیح دهد؟ در نخستین قسمت از فصل آگاهیِ سرشت، میزبان دکتر «عبدالرضا ناصر مقدسی»، متخصص مغز و اعصاب و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران هستیم. در این گفت‌وگوی علمی و فلسفی، یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های عصر حاضر را بررسی می‌کنیم: رابطه مغز و آگاهی. در این اپیزود، از مفهوم آگاهی پدیداری (Phenomenal Consciousness) آغاز می‌کنیم و سپس به مهم‌ترین نظریه‌ها و دیدگاه‌های معاصر درباره آگاهی می‌پردازیم؛ از توماس نیگل و پرسش مشهور «خفاش بودن چه حسی دارد؟» گرفته تا دیوید چالمرز و «مسئله دشوار آگاهی»، نقدهای دنیل دنت، دیدگاه‌های فرانسیس کریک و شواهد علوم اعصاب درباره نسبت مغز و تجربه آگاهانه. آیا فعالیت نورون‌ها می‌تواند تجربه‌ای مانند درد، رنگ، عشق یا حس «من بودن» را توضیح دهد؟ آیا علوم اعصاب روزی قادر خواهد بود راز آگاهی را به‌طور کامل آشکار کند، یا برای فهم این پدیده به چارچوبی فراتر از علم امروز نیاز داریم؟ ============= «سرشت» مجموعه‌ای از گفت‌وگوهای علمی و فلسفی پیرامون پرسش‌های بنیادین انسان است. تاریخ ضبط این گفت‌وگو: ۲۱ آبان ۱۴۰۴ حامی فصل «آگاهی»: مرکز علم و الهیات دانشگاه شهید بهشتی حمایت از سرشت: https://donito.me/seresht_podcast ============= 01:55 آگاهی چیست؟ بررسی دیدگاه توماس نیگل 03:04 تفاوت آگاهی پدیداری و آگاهی در دسترس 06:10 آیا ابزارهایی مثل fMRI و DTI می‌توانند تجربه ذهنی را نشان دهند؟ 06:55 چرا داده‌های سوم‌شخص به تجربه اول‌شخص تبدیل نمی‌شوند؟ 11:10 آیا آگاهی محصول مستقیم فرایندهای مغزی است؟ 15:00 کلاستروم بعنوان کاندیدای جایگاه آگاهی در مغز 17:50 نقد نگاه علیتی و لزوم پارادایم شیفت در تعریف ماده 23:50 مغز امر لازم برای آگاهی هست، ولی کافی نیست! 24:46 بررسی دیدگاه راجر پنروز و فیزیک کوانتوم درباره آگاهی 27:38 تفاوت هوشیاری و آگاهی 29:55 مفهوم «تجربه اسطوره‌ای» و معنای افزوده در ذهن انسان 33:05 بررسی نقد دنیل دنت: آیا آگاهی توهم است؟ 37:44 تجربه درمان بیماران مبتلا به «مه مغزی» 43:20 چالش‌های جدید فلسفه ذهن و چشم‌انداز آینده 45:41 درک جزم اندیشانه ما از مغز، مانع درمان یکسری از بیماری‌هاست! 51:51 دوگانه انگاری دکارتی آیا در نوروساینس کاربرد دارد؟ 59:25 مثالی از کاربرد دوگانه انگاری دکارتی در درمان بیماران ام اس ============= #آگاهی #نوروساینس #فلسفه_ذهن #consiousness #neuroscience