Rzesza wykuła 9 km tuneli pod Górami Sowimi i do dziś nikt nie wie, po co: Riese, Dolny Śląsk

Riese, po niemiecku olbrzym. Pod tym kryptonimem Rzesza od jesieni 1943 roku drążyła Góry Sowie i skałę pod zamkiem Książ. W niecałe dwa lata powstało około 9 kilometrów korytarzy w twardym gnejsie, a przy budowie pracowały dziesiątki tysięcy ludzi, w tym kilkanaście tysięcy więźniów obozu Gross-Rosen. Około 5 tysięcy z nich nie przeżyło. Zabetonowano zaledwie jedenaście procent wykutych przestrzeni, a żaden dokument nie mówi wprost, czemu to wszystko miało służyć. Po wojnie człowiek, który znał przebieg kabli pod górami, inżynier Anton Dalmus, zażądał od polskich władz półtora miliona złotych za swoją wiedzę. Nikt mu nie zapłacił. Siedemdziesiąt lat później cała Polska szukała pod Wałbrzychem złotego pociągu, a znalazła prawdziwe tunele. W tym odcinku: — jak zamek Książ i księżna Daisy znaleźli się na drodze nazistowskiego projektu — jak kuto korytarze w Rzeczce, Jugowicach, Soboniu, Sokolcu, Osówce i Włodarzu — kim byli więźniowie Arbeitslager Riese i ilu z nich zginęło — ile kosztował olbrzym i dlaczego nigdy go nie ukończono — co naprawdę wykazały poszukiwania złotego pociągu w latach 2015–2016 — trzy odpowiedzi na pytanie, po co to wszystko było Źródła: • Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy — dokumentacja Arbeitslager Riese (gross-rosen.eu) • Muzeum Sztolni Walimskich — kompleks Rzeczka (sztolnie.pl) • Kompleks Osówka w Głuszycy (osowka.pl) • Zamek Książ w Wałbrzychu — podziemia i historia rodu Hochbergów (ksiaz.walbrzych.pl) • Podziemne Miasto Włodarz • Albert Speer — „Erinnerungen”, oraz Nicolaus von Below — „Als Hitlers Adjutant 1937–45” • Abraham Kajzer — „Za drutami śmierci”, 1962 • Zbigniew Mosingiewicz — relacja z podziemi Riese, „Słowo Polskie”, 1947 • PAP / dzieje.pl i Radio Kraków — relacje z poszukiwań złotego pociągu i z badań AGH, 2015–2016 #historia #GórySowie #Riese ℹ️ O tym filmie Materiał edukacyjny i historyczny. Opowieść opiera się na opublikowanych badaniach i źródłach wymienionych w opisie. Rekonstrukcje wizualne oraz głos narratora powstały przy pomocy sztucznej inteligencji, w celach ilustracyjnych — nie są to prawdziwe nagrania ani autentyczne materiały archiwalne. Tam, gdzie źródła się różnią, mówimy o tym w filmie.