Niemcy robiły benzynę z węgla — dlaczego więc ich ciężarówki ciągnęły woły?
Bez Pomnika
0:00 / 0:00
Niemcy robiły benzynę z węgla — dlaczego więc ich ciężarówki ciągnęły woły?
22 просмотра · 2 дн. назад
Bez Pomnika
2 подписчика
22 просмотра · 2 дн. назад
Koniec października 1944 roku, Włochy. Albert Speer widzi kolumnę 150 ciężarówek, a w każdą zaprzężono cztery woły. Kilka miesięcy wcześniej Niemcy robiły z węgla ponad 300 tysięcy ton paliwa miesięcznie. Dlaczego więc benzyny zabrakło? I kto za nią zapłacił?
Benzyna syntetyczna miała uniezależnić III Rzeszę od ropy. Pokazujemy, jak działała metoda Bergiusa, jak IG Farben dogadał się z Hitlerem i czemu za polską ropę z Borysławia i Drohobycza zapłacono węglem i rurami. Fabryki rosły też na ziemiach dzisiejszej Polski: w Policach, w Blachowni pod Kędzierzynem-Koźlem, a w pobliżu pracowały Trzebinia i Oświęcim-Monowice. Pracowali przy nich więźniowie i robotnicy przymusowi.
Potem przychodzi 12 maja 1944 roku i kampania przeciw paliwu. Produkcja z węgla spada z 316 tysięcy ton do 17 tysięcy we wrześniu. Dalej idą Ploeszti, akcja „Synteza” polskiego wywiadu, sól w pociskach, zakaz Rundstedta, Peiper w Ardenach i spór historyków o to, co naprawdę złamało Rzeszę.
⏱ Rozdziały:
0:00 Sto pięćdziesiąt ciężarówek
0:35 Benzyna z kamienia
3:03 Dziewiętnaście fenigów od litra
5:36 Polska ropa za węgiel i rury
8:14 Statek na Odrze
11:38 Arytmetyka Wschodu
14:07 Pułapka Ploeszti
16:43 Dwunasty maja
19:34 Bomby nad Polską
22:50 Sól w pociskach
25:50 Finał
📚 Źródła:
United States Strategic Bombing Survey, Summary Report (European War), 1945, oraz tabele „Effects of Strategic Bombing”; Arnold Krammer, „Fueling the Third Reich”, Technology and Culture 19/3 (1978); Jan Andrzej Kłys, „Hydrierwerke Pölitz. Lokalizacja obozów” (2008); protokoły Międzynarodowego Trybunału w Norymberdze, 11 lutego 1946 (zeznanie Paulusa); akta procesów norymberskich NMT, tomy 7 i 8 (sprawa IG Farben); list Ribbentropa do Mołotowa z 28 września 1939 (Avalon Project, Yale); Muzeum Auschwitz-Birkenau (podobozy Blechhammer i Trzebinia); Instytut Pamięci Narodowej (wykład Pawła Knapa o akcji „Synteza”, kartoteki robotników przymusowych); Hugh M. Cole, „The Ardennes: Battle of the Bulge”; US Department of Energy (historia badań nad węglem); BASF (kronika firmy, IG Farben); Orlen Południe (historia Jedlicza); RAF Centre for Air and Space Power Studies (spór Harrisa i Portala); British Bombing Survey Unit (tonaż bomb); Nature 159 (1947); DVIDS (wspomnienia belgijskich żołnierzy).
📷 Materiały wizualne (licencje Creative Commons):
Bundesarchiv, w tym Hartmann, Britting, Mährlen, Blaschka i autorzy nieznani — CC BY-SA 3.0 DE (12 zdjęć)
B. Schmitz-Sieg — CC BY 4.0
Jacques Lahitte — CC BY 3.0
Arkadiusz Markiewicz, Konrad Kurzacz (Pimke) — CC BY-SA 3.0
Hoebele, Kapitel, MMich — CC BY-SA 4.0
Pozostałe zdjęcia (m.in. Julien Bryan, Jewgienij Chałdiej, Hermann Groeber, US Army Signal Corps, USAAF, Royal Air Force, National Archives, Office of War Information, Wikimedia Commons) — domena publiczna. Zdjęcia satelitarne: NASA Earth Observatory, Blue Marble: Next Generation (Reto Stöckli, NASA GSFC), NASA GIBS. Mapy: Natural Earth; rzeźba terenu: Terrain Tiles (AWS Open Data; SRTM, GMTED2010, ETOPO1, EU-DEM © Copernicus); granice z 1930 r.: A. Ourednik, historical-basemaps (GPL-3.0). Portret na miniaturze: domena publiczna.
#historia #IIWojnaŚwiatowa #Polska #Police #TrzeciaRzesza