Ma her dewlet dikeve? Polybius û çerxa rejîman
Bedran Dere
0:00 / 0:00
Ma her dewlet dikeve? Polybius û çerxa rejîman
2 299 просмотров · Трансляция закончилась 11 часов назад
Bedran Dere
39,2 тыс. подписчиков
2 299 просмотров · Трансляция закончилась 11 часов назад
Di sala 167an berî zayînê de yekî Yewnanî bi navê Polybius wek rehîn hat
birin Romayê. Bajarê wî ketibû, lîgaya wî belav bûbû. Li wir wî pirsek
kir: çima ew serketin, û em têk çûn?
Bersiva wî ev bû. Dewlet bi çerxekê diherikin. Padîşahî dibe zordarî.
Zordar dikeve destê arîstokratan. Arîstokrasî dibe olîgarşî. Gel radibe
û demokrasî çêdibe. Û demokrasî, bi demagogan, dibe hukmê girseyê. Paşê
dîsa yek mirovê xurt tê, û çerx ji nû ve dest pê dike.
Navê vê çerxê anakûklosîs e. Di vê beşê de em heft qonaxên wê yek bi yek
dibînin, em dipirsin çima Roma ji wan derket, û em li dawiyê dinêrin:
Roma jî ket, tam bi wî awayî.
Û di dawiyê de pirseke nêzîktir: Polybius ne profesorekî bêalî bû. Ew
siyasetmedarekî têkçûyî bû. Lîgaya wî, Lîga Axayî, federasyoneke bajarên
serbixwe bû. Dema ku ew belav bû, wî ne Roma sûcdar kir. Wî serokên xwe
sûcdar kirin.
DI VÊ BEŞÊ DE
00:00 Sê pirs
Polybius kî ye
167 BZ: hezar rehîn
Rehîn dibe mamosteyê serfermandar
Hevoka ku çil pirtûk da nivîsandin
Dewlet jî dijîn û dimirin
Çerx: heft qonax
Padîşahî, û çima ew dimire
Zordarî
Arîstokrasî, û paşê olîgarşî
Demokrasî
Oxlokrasî: gava azadî tê jibîrkirin
Çerx temam dibe
Nimûne: Atîna
Çima Roma, û ne Yewnanîstan?
Destûra têkel: konsul, senato, gel
Ew jî ket
Ma Polybius rast bû?
Machiavelli, Adams, Madison
Polybius ne profesor bû
Lîga Axayî: federasyonek ku negirt
ÇAVKANÎ
Polybius, "Dîrok": Pirtûka 1, Pirtûka 6, Pirtûka 38
John Adams, "An Essay on Man's Lust for Power", 1763, bi şîroveya wî ya
1807an
Niccolò Machiavelli, "Discourses on Livy", Pirtûka 1, beşa 2yem
James Madison, "Notes on Ancient and Modern Confederacies", li dora 1786an
PIRS JI WE RE
Bi dîtina we, em li kîjan qonaxa çerxê ne?
Demagog çawa tê naskirin berî ku ew bi ser bikeve?
#kurmancî #Polybius #dîrok #Roma #siyaset #MemHûsedîn
🎙️ Nouveau dans le streaming ou cherchant à passer au niveau supérieur ? Découvrez StreamYard et obtenez $10 de réduction ! 😍 https://streamyard.com/pal/d/51975311...